Bartholin cyste zelf behandelen

• Warme zitbaden zijn de belangrijkste zelfbehandeling voor een Bartholin cyste.

• Niet zelf knijpen of doorprikken: dit vergroot het risico op infectie.

• Bij aanhoudende klachten of tekenen van infectie is een bezoek aan de huisarts noodzakelijk.

• Bartholin cysten zijn niet besmettelijk en komen vooral voor bij vrouwen tussen 20 en 30 jaar.

Een Bartholin cyste ontstaat doordat het afvoerkanaaltje van de Bartholin klier, gelegen bij de ingang van de vagina, verstopt raakt. Hierdoor kan er een pijnloze zwelling ontstaan, die je meestal toevallig ontdekt. De klier zelf zorgt voor het aanmaken van vocht, en als dat niet weg kan, ontstaat er een ophoping. In de meeste gevallen voel je er weinig van, maar als de cyste geïnfecteerd raakt, kan er een pijnlijk abces ontstaan. Dit kan zorgen voor flink ongemak en vraagt om een andere aanpak dan een gewone cyste.

Vrouwen tussen de 20 en 30 jaar hebben het vaakst last van een Bartholin cyste. Merk je naast de zwelling ook pijn, roodheid of warmte, dan kan dit wijzen op een beginnende infectie en is het verstandig om goed op je klachten te letten. Soms kunnen bekkenbodemproblemen of andere klachten rond het bekkengebied tegelijk voorkomen, zoals je leest bij bekkenbodemproblemen bij vrouwen.

Als je een Bartholin cyste hebt die niet pijnlijk is, kun je thuis zelf aan de slag. Het belangrijkste advies is om warme zitbaden te nemen: 3 tot 4 keer per dag, elk 10-20 minuten. Zo'n warm bad kan helpen om de cyste open te laten breken, waardoor het vocht weg kan lopen en de zwelling kan afnemen. Let op: dit werkt alleen als de cyste nog niet ontstoken is. Draag daarnaast loszittend katoenen ondergoed, zodat de huid kan ademen en er minder wrijving ontstaat.

• Neem een warm (sitz)bad 3 tot 4 keer per dag, 10-20 minuten per keer.

• Vermijd het gebruik van geparfumeerde of irriterende zeep rond de vagina.

• Draag loszittend, ademend ondergoed van katoen.

Probeer nooit zelf te knijpen, doorprikken of uit te drukken, want hierdoor kan een infectie ontstaan en wordt het probleem vaak erger. Heb je naast de cyste ook pijn bij vrijen, dan kan het zijn dat er meer speelt rondom je bekkenbodem. Lees hierover meer bij pijn bij vrijen door bekkenbodemproblemen.

Soms is zelf behandelen niet genoeg en heb je extra hulp nodig. Blijft de cyste na een paar dagen warme baden even groot, of heb je steeds meer last van pijn, roodheid of zwelling? Krijg je koorts of voel je je ziek, dan is het belangrijk om contact op te nemen met de huisarts. Dit geldt ook als de cyste ineens veel groter wordt of als er een abces ontstaat.

Een arts kan dan beoordelen of er een medische behandeling nodig is, zoals het openen van de cyste, het laten wegvloeien van het vocht (drainage) of het plaatsen van een klein slangetje (katheter) om herhaling te voorkomen. Bij klachten als chronische pijn in het bekkengebied is het goed om ook te kijken naar mogelijke andere oorzaken, zoals bij het chronische bekkenpijn syndroom.

Als je steeds opnieuw last krijgt van een Bartholin cyste of als de cyste erg groot of pijnlijk wordt, kan een gynaecoloog een kleine operatie uitvoeren. Dit heet marsupialisatie: de cyste wordt opengemaakt en de randjes worden vastgezet, zodat het vocht blijvend goed kan wegstromen. Zo wordt de kans op terugkomst kleiner.

Bij een abces kiest de arts vaak voor een incisie en drainage, soms met het plaatsen van een katheter om het wondje open te houden. Heb je klachten die samenhangen met spanning in je bekkenbodem, dan kan het helpen om meer te lezen over bekkenbodemhypertonie. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie als je een specialist zoekt.

Kan een Bartholin cyste vanzelf verdwijnen?

Ja, een kleine Bartholin cyste kan soms vanzelf verdwijnen, vooral als ze niet ontstoken is. Warme zitbaden helpen dit proces te versnellen. Blijven de klachten, neem dan contact op met de huisarts.

Is een Bartholin cyste gevaarlijk of kan het kwaadaardig worden?

Een Bartholin cyste is niet gevaarlijk en wordt zeer zelden kwaadaardig. Het grootste risico is een infectie met abcesvorming, wat goed te behandelen is. Kwaadaardige tumoren van de Bartholin klier zijn extreem zeldzaam.

Mag ik seks hebben met een Bartholin cyste?

Seks is mogelijk, maar het kan oncomfortabel zijn als de cyste groot of pijnlijk is. Bij pijn of irritatie is het beter om te wachten tot de klachten zijn verminderd. Seks veroorzaakt geen besmetting, want een Bartholin cyste is niet besmettelijk.