Microscopische hematurie: wat je moet weten

• Microscopische hematurie betekent bloed in de urine dat je niet met het blote oog ziet.

• Het kan wijzen op nierschade, blaasontsteking of nierstenen.

• Mannen met blaasontsteking hebben altijd medicijnen nodig; vrouwen kunnen soms afwachten.

• Gebruik bij nierschade géén ibuprofen, diclofenac of naproxen tegen pijn.

Microscopische hematurie betekent dat er bloed in de urine zit, maar je ziet dit niet met het blote oog. Alleen onder de microscoop zijn de bloedcellen in de urine zichtbaar. Vaak wordt het bij toeval ontdekt tijdens een urineonderzoek, bijvoorbeeld bij een gezondheidscheck of als je klachten hebt. Microscopische hematurie kan een eerste aanwijzing zijn dat er iets mis is met de urinewegen of nieren. Het is daarom belangrijk om altijd verder te laten onderzoeken wat de oorzaak is.

Er zijn verschillende oorzaken voor microscopische hematurie. Een veelvoorkomende oorzaak is een blaasontsteking. Hierbij merk je vaak pijn bij het plassen en moet je vaker kleine beetjes plassen. Nierstenen zijn een andere mogelijke oorzaak en kunnen aanvallen van heftige pijn in de zij of buik geven. Microscopische hematurie kan ook een teken zijn van nierschade, waarbij de nieren minder goed werken en afvalstoffen zich ophopen in het bloed. Minder vaak wordt bloed in de urine veroorzaakt door andere aandoeningen, zoals een niercyste. Meer over deze oorzaak lees je in het artikel over niercystes en hun gevolgen.

Als je last hebt van heftige pijn aan de zijkant of in de onderbuik, kan dit passen bij nierstenen. Meer informatie over symptomen en behandeling vind je in het artikel over urolithiasis (nierstenen). Ook bij een zichtbare hoeveelheid bloed in de urine zijn er andere oorzaken mogelijk; lees hier meer over in het artikel hematurie: wat betekent het als je bloed in je urine ziet.

Als je een blaasontsteking hebt, helpt het om extra te drinken zodat je de bacteriën sneller uitplast. Gezonde vrouwen kunnen meestal een week afwachten of de blaasontsteking vanzelf overgaat. Mannen hebben altijd medicijnen nodig bij een blaasontsteking; wacht dus niet af en neem contact op met de huisarts. Bij heftige pijn door nierstenen plas je het steentje meestal vanzelf uit binnen enkele uren tot dagen. Als je denkt nierschade te hebben, is het belangrijk maximaal 6 gram zout per dag te eten, niet te roken, voldoende te bewegen, gezond te eten en af te vallen als je overgewicht hebt.

• Gebruik bij pijn door nierschade alleen paracetamol.

• Vermijd pijnstillers zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen omdat die nierschade kunnen verergeren.

• Volg het voedingsadvies bij nierschade strikt op en wees alert op symptomen.

Wil je meer weten over hoe een afgesloten urineweg klachten kan geven? Lees dan over obstructieve uropathie.

Mannen met een blaasontsteking moeten altijd dezelfde dag contact opnemen met de huisarts, omdat de kans op complicaties groter is. Ook bij blaasontsteking met koorts, als je je erg ziek voelt, als je zwanger bent of een verminderde afweer hebt, moet je direct bellen met de huisarts of huisartsen-spoedpost. Als microscopische hematurie langer blijft bestaan of je krijgt klachten als pijn in de zij, buik of tekenen van nierschade, neem dan altijd contact op met de huisarts. De huisarts kan verder onderzoek doen en beoordelen of doorverwijzing nodig is.

Bij verdenking op nierschade kan de huisarts je verwijzen naar een internist of een nefroloog, die gespecialiseerd is in nierproblemen. Bij nierstenen kan de huisarts samen met een uroloog het beleid bepalen, zeker als de steen niet vanzelf uitkomt of de pijn te hevig blijft. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.

Kan microscopische hematurie vanzelf overgaan?

Ja, microscopische hematurie kan soms vanzelf verdwijnen, vooral als het veroorzaakt wordt door een tijdelijke blaasontsteking of na intensief sporten. Blijft het echter langer aanhouden, dan is onderzoek nodig.

Wanneer is microscopische hematurie reden tot zorgen?

Microscopische hematurie is reden tot zorgen als het langer blijft bestaan, je erbij klachten hebt zoals pijn, koorts of je je ziek voelt. Neem in die gevallen altijd contact op met je huisarts.

Welke onderzoeken worden gedaan bij microscopische hematurie?

De huisarts doet meestal urineonderzoek, soms bloedonderzoek en kan een echo van de nieren of de blaas aanvragen. Bij aanhoudende klachten kan doorverwijzing naar een specialist volgen voor verder onderzoek.