Obstructieve uropathie: wat je moet weten

• Obstructieve uropathie ontstaat vaak door een blokkade, zoals een niersteen of tumor.

• Erge pijn in de zij of buik kan wijzen op een acute obstructie door een niersteen.

• Soms is een operatie, dialyse of zelfs een donornier nodig bij ernstige nierschade door obstructie.

• Niet alle pijnstillers zijn veilig: vermijd NSAID’s bij nierschade.

Obstructieve uropathie betekent dat er ergens in de urinewegen een blokkade zit waardoor urine niet goed kan doorstromen. Een van de meest voorkomende redenen is een niersteen die vast komt te zitten tussen de nier en de blaas. Ook kan een tumor, zoals bij nierkanker, de oorzaak zijn van zo’n obstructie. In het begin geeft nierkanker meestal geen klachten, waardoor een blokkade soms pas laat wordt opgemerkt. Meer lezen over hoe nierstenen problemen kunnen geven vind je bij urolithiasis nierstenen.

Het meest opvallende symptoom bij een acute obstructie door een niersteen is hevige pijn in de zij of buik, vaak in aanvallen. Zo’n blokkade kan ook leiden tot nierschade en uiteindelijk zelfs nierfalen als er niet op tijd wordt ingegrepen. Bij nierkanker ontstaan klachten, zoals pijn of bloed in de urine, meestal pas als de ziekte al verder gevorderd is en de obstructie al langere tijd bestaat. Ook ureteropelviene junctiestenose kan dit soort klachten geven.

Een vastzittende niersteen wordt in de meeste gevallen vanzelf uitgeplast binnen een paar uur tot een paar dagen. Om de pijn te verlichten krijg je vaak een injectie en een recept voor zetpillen. Als een tumor, zoals bij nierkanker, de obstructie veroorzaakt, kan een operatie nodig zijn waarbij (een deel van) de nier wordt verwijderd, of het gezwel wordt verhit of bevroren met een naald. Bij ernstige nierschade kan het zijn dat dialyse, buikspoeling of zelfs een donornier nodig is. Bij minder ernstige nierschade krijg je meestal het advies om maximaal 6 gram zout per dag te eten en medicijnen tegen hoge bloeddruk te gebruiken. Wie meer wilt weten over nierkanker en obstructie kan terecht bij niercelcarcinoom: wat je moet weten of lees over acute urineretentie en hoe dit ontstaat.

Voor pijn bij nierschade wordt paracetamol geadviseerd als veiligste keuze. NSAID’s zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen kunnen nierschade erger maken en worden afgeraden. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie als je behandeling nodig hebt.

Bij obstructieve uropathie zijn vooral de uroloog en de nefroloog betrokken. De uroloog onderzoekt en behandelt de oorzaak van de blokkade, bijvoorbeeld door een steen te verwijderen of een operatie uit te voeren. De nefroloog begeleidt je als er sprake is van nierschade en bespreekt de mogelijkheden zoals dialyse of een donornier. Bij nierkanker wordt ook de oncoloog betrokken voor verdere behandeling en controles. Jouw huisarts herkent de klachten en verwijst je door naar de juiste specialist. Ook bij proteinurie wordt vaak een nefroloog ingeschakeld.

Hoe snel moet ik naar een arts bij hevige pijn in de zij of buik?

Bij hevige, aanhoudende pijn in de zij of buik moet je direct contact opnemen met een arts. Dit kan wijzen op een acute obstructie door een niersteen of andere ernstige oorzaak. Wacht niet af tot de pijn vanzelf overgaat.

Kan obstructieve uropathie vanzelf overgaan?

Een obstructie door een niersteen gaat vaak vanzelf over omdat de steen meestal binnen enkele uren tot dagen wordt uitgeplast. Blijft de pijn of kun je niet plassen, dan is snel medisch ingrijpen nodig om schade te voorkomen.

Welke pijnstillers zijn veilig bij nierschade of obstructie?

Paracetamol is het veiligste pijnstillende middel bij nierschade of obstructie. Vermijd NSAID’s zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen, omdat deze de nieren verder kunnen beschadigen. Overleg altijd met je arts over het juiste medicijngebruik.