Scheelzien bij volwassenen: oorzaken en behandelingen

• Plotseling scheelzien bij volwassenen kan wijzen op een ernstige onderliggende oorzaak, zoals een beroerte of zenuwverlamming.

• Dubbelzien is een veelvoorkomende klacht bij scheelzien op volwassen leeftijd.

• Behandeling varieert van een bril met prisma’s tot een operatie aan de oogspieren.

• Direct medische hulp is nodig bij acuut scheelzien met dubbelzien.

Scheelzien bij volwassenen, ook wel strabismus genoemd, betekent dat de ogen niet goed op hetzelfde punt gericht staan. Ongeveer 4% van de volwassenen krijgt ooit met deze aandoening te maken. Een veelvoorkomend symptoom is dubbelzien (diplopie), waarbij je twee beelden van hetzelfde object ziet. Dit kan het dagelijks leven flink beïnvloeden, omdat het lezen en concentreren moeilijk wordt. Andere klachten zijn hoofdpijn en vermoeidheid bij visuele inspanning, vooral als je langdurig naar een beeldscherm kijkt.

Scheelzien kan ook samengaan met andere oogklachten. Bijvoorbeeld, mensen die last hebben van wazig zien aan één oog kunnen soms ook scheelzien ontwikkelen, afhankelijk van de onderliggende oorzaak.

Scheelzien bij volwassenen kan plotseling ontstaan, bijvoorbeeld door een beroerte, hersentumor of een zenuwverlamming. Dit zijn situaties waarbij het belangrijk is om snel actie te ondernemen, omdat de oorzaak ernstig kan zijn. Andere mogelijke oorzaken zijn neurologische aandoeningen, een trauma aan het hoofd of het oog, diabetes, schildklieraandoeningen zoals de ziekte van Graves, en complicaties na een oogoperatie.

• Medicijnen, vooral bepaalde anti-epileptica, kunnen scheelzien veroorzaken.

• Hoofd- of oogletsel kan de werking van de oogspieren verstoren.

• Chronische ziektes zoals diabetes kunnen de zenuwen van de oogspieren aantasten.

Soms ontstaan er naast scheelzien ook andere klachten zoals oogpijn. Meer informatie hierover vind je bij oogpijn bij bewegen.

Als je als volwassene merkt dat je scheel gaat kijken, is het belangrijk om een oogarts of orthoptist te raadplegen. Deze specialisten beoordelen de stand van je ogen en zoeken naar de oorzaak. De behandeling hangt af van het type en de ernst van het scheelzien.

• Een bril met prisma’s kan het dubbelzien verminderen door de beelden beter op elkaar af te stemmen.

• Oogspieroefeningen (orthoptische therapie) kunnen helpen de samenwerking tussen de ogen te verbeteren.

• Bij hardnekkig scheelzien kan een operatie aan de oogspieren nodig zijn.

• Soms worden botox-injecties in de oogspieren gegeven om tijdelijk scheelzien te corrigeren.

• Afplaktherapie (occlusietherapie) wordt soms geprobeerd, maar werkt bij volwassenen minder goed dan bij kinderen.

Bij volwassenen is het herstel van het dieptezien (stereozien) na behandeling meestal minder groot dan bij kinderen. Het kan dus zijn dat je ondanks behandeling niet volledig herstelt. Als je naast scheelzien ook last hebt van andere klachten, zoals lichtflitsen in het oog, is het verstandig dit te bespreken met je specialist. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.

Plotseling scheelzien met dubbelzien moet altijd serieus worden genomen. Dit kan wijzen op een ernstige neurologische oorzaak, zoals een beroerte of hersentumor. Neem direct contact op met een arts of ga naar de spoedeisende hulp als je deze klachten krijgt, vooral als je ook andere klachten ervaart zoals uitval van gezichtsveld, zwakte of spraakproblemen.

Soms treden er ook andere symptomen op, zoals duizeligheid. Lees meer over duizeligheid bij opstaan als je twijfelt over je klachten.

Kan scheelzien bij volwassenen vanzelf overgaan?

Scheelzien bij volwassenen gaat meestal niet vanzelf over. De oorzaak moet worden onderzocht en vaak is behandeling nodig om klachten te verminderen.

Is scheelzien bij volwassenen altijd een teken van een ernstige ziekte?

Niet altijd, maar bij plotseling scheelzien met dubbelzien moet je direct medische hulp zoeken. Soms is er een minder ernstige oorzaak, maar dit moet goed worden onderzocht.

Welke specialist moet ik raadplegen bij scheelzien?

Een oogarts of orthoptist is de aangewezen specialist voor het stellen van de diagnose en het opstellen van een behandelplan bij scheelzien op volwassen leeftijd.

Is een operatie altijd nodig bij scheelzien op volwassen leeftijd?

Nee, een operatie is niet altijd nodig. Soms helpen een bril met prisma’s, oogspieroefeningen of botox-injecties om de klachten te verminderen.