Ischias: herkenning en behandeling

• Ischias uit zich meestal als pijn in het been of de bil, vaak veroorzaakt door een rug-hernia.

• Bij de meeste mensen verdwijnen de klachten van ischias binnen 3 maanden vanzelf.

• Blijven bewegen en niet te lang stilzitten helpen het herstel te versnellen.

• Bij aanhoudende klachten zijn er verschillende behandelingen mogelijk, van pijnstillers tot een operatie.

Ischias ontstaat meestal doordat een zenuw in je onderrug bekneld raakt, vaak door een rug-hernia. Hierdoor kun je last krijgen van een scherpe of zeurende pijn die uitstraalt naar je been of bil. De pijn kan plotseling beginnen na een verkeerde beweging, maar soms wordt het geleidelijk erger.

Ischias is dus geen aparte aandoening, maar een gevolg van druk op een zenuw. Je merkt het vooral aan de uitstraling van de pijn, die typisch anders aanvoelt dan gewone rugpijn. Ook lage rugpijn door andere oorzaken komt veel voor, maar heeft vaak een ander verloop.

Het meest opvallende symptoom van ischias is pijn die uitstraalt in het been of de bil. Soms voelen mensen ook tintelingen, krachtverlies of een doof gevoel in het getroffen been. De klachten kunnen samengaan met rugpijn en worden vaak erger als je lang in dezelfde houding zit.

Bij veel mensen nemen de klachten binnen een maand af, maar soms duurt het langer voordat je verbetering merkt. Herken je deze klachten, dan is het goed om te weten dat er ook andere oorzaken van uitstralende pijn zijn, zoals SI-gewrichtsklachten.

Probeer zoveel mogelijk te blijven bewegen, ook als je pijn hebt. Lang in dezelfde houding zitten of liggen kan de klachten verergeren, dus wissel regelmatig van houding. Sporten zoals zwemmen, fietsen of wandelen zijn uitermate geschikt, omdat ze je rug niet te zwaar belasten.

• Doe dagelijks eenvoudige oefeningen zoals knie-naar-borst rekken, bekkenkantelingen en voorzichtig fietsen op een hometrainer.

• Leg bij rusten een kussen onder je knieën om de druk op je onderrug te verminderen.

• Vermijd zware tilbewegingen en buk altijd door je knieën als je iets moet oppakken.

Oefeningen kunnen de pijn verlichten en zorgen ervoor dat je spieren sterk en soepel blijven. Meer inspiratie vind je in het artikel oefeningen bij artrose in de onderrug.

Als de pijn niet minder wordt binnen een maand, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. Pijnstillers kunnen helpen om actief te blijven en het herstel te bevorderen. Soms zijn er andere behandelingen nodig, zoals een prik met pijnstillers, een behandeling met stroomstootjes (PRF) of een operatie.

De huisarts kan je, als dat nodig is, verwijzen naar een neuroloog, orthopeed of een anesthesioloog (pijnspecialist) voor verder onderzoek of behandeling. In het ziekenhuis wordt altijd bekeken welke behandeling het beste past bij jouw situatie. Wil je weten wanneer fysiotherapie zinvol is bij een hernia, lees dan meer over hernia symptomen en fysiotherapie.

Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie, zodat je snel de juiste specialist vindt als je medische hulp nodig hebt.

Hoe weet ik of mijn beenpijn door ischias komt?

Beenpijn door ischias ontstaat meestal doordat de pijn uitstraalt vanuit de onderrug naar je bil of been. Vaak wordt de pijn erger als je lang zit of bij bepaalde bewegingen. Bij twijfel kan je huisarts je helpen om de oorzaak vast te stellen.

Wanneer moet ik naar de huisarts met ischias-klachten?

Neem contact op met je huisarts als de pijn niet binnen een maand minder wordt, of als je krachtverlies of gevoelloosheid krijgt. Ook als je niet goed kunt lopen of plassen, moet je direct medische hulp zoeken.

Helpt fysiotherapie bij ischias?

Fysiotherapie kan helpen om de juiste oefeningen aan te leren en je houding te verbeteren. Dit kan de pijn verminderen en het herstel versnellen. Overleg altijd met je arts of fysiotherapie in jouw situatie geschikt is.

Wat zijn de risico’s van een operatie bij ischias?

Een operatie bij ischias is meestal veilig, maar zoals bij elke ingreep zijn er risico’s op infectie, nabloeding of zenuwbeschadiging. De arts bespreekt met jou of een operatie nodig is en wat de mogelijke complicaties zijn.