AV‑geleidingsstoornis (AV‑blok) begrijpen en behandelen

• Een AV-geleidingsstoornis (AV-blok) verstoort de elektrische prikkelgeleiding tussen boezems en kamers van het hart.

• Er zijn drie graden van AV-blok, waarbij vooral derde graad levensgevaarlijk kan zijn.

• Een pacemaker is vaak de oplossing bij ernstige vormen van AV-blok.

• Symptomen variëren van geen klachten tot flauwvallen en zelfs hartstilstand.

Een AV-geleidingsstoornis (AV-blok) is een hartritmestoornis waarbij de elektrische prikkel tussen de boezems (atria) en kamers (ventrikels) vertraagd of geblokkeerd wordt. Het gevolg is dat het hart niet altijd op het juiste moment samenknijpt, wat het hartritme kan verstoren. Er zijn drie graden van AV-blok, elk met een andere ernst.

• Eerste graad: alleen vertraging van de geleiding, meestal zonder klachten.

• Tweede graad: gedeeltelijke blokkade, met type 1 (Wenckebach) en type 2 (Mobitz II).

• Derde graad: volledig blok, waarbij de prikkel helemaal niet meer wordt doorgegeven van boezem naar kamer.

Het is belangrijk om de verschillende graden goed te herkennen, omdat vooral hogere graden risico's geven op ernstige klachten.

Een AV-blok kan ontstaan door verschillende oorzaken. Veroudering van het geleidingssysteem van het hart is een belangrijke risicofactor, vooral bij ouderen. Daarnaast kunnen een hartinfarct, bepaalde medicijnen zoals bètablokkers en digoxine, of aangeboren afwijkingen een rol spelen.

• Veroudering van het hartgeleidingssysteem

• Hartinfarct

• Medicijngebruik (bètablokkers, digoxine)

• Aangeboren afwijkingen

Sommige AV-blokken zijn tijdelijk, bijvoorbeeld als ze ontstaan door medicatie of een acuut hartinfarct. Na het behandelen van de oorzaak kan het AV-blok dan verdwijnen. Meer over het effect van leefstijl en overgewicht op je hart lees je in het artikel hart- en vaatziekten en overgewicht: wat jij moet weten.

De klachten bij een AV-blok kunnen sterk verschillen. Soms merk je er helemaal niets van, vooral bij een eerste graad AV-blok. Bij meer ernstige vormen kun je last krijgen van duizeligheid, vermoeidheid, flauwvallen (syncope), kortademigheid of in zeldzame gevallen zelfs een hartstilstand.

• Duizeligheid

• Vermoeidheid

• Flauwvallen (syncope)

• Kortademigheid

• Hartstilstand (bij ernstig AV-blok)

Wanneer je klachten als flauwvallen of onverklaarde kortademigheid ervaart, is het verstandig om dit met een arts te bespreken. Wil je weten wanneer flauwvallen gevaarlijk is of meer lezen over kortademigheid bij inspanning?

De diagnose AV-blok wordt gesteld met een ECG (elektrocardiogram). Dit onderzoek meet de elektrische activiteit van het hart en laat zien waar en of er vertraging of blokkade is in de geleiding tussen boezems en kamers. Een cardioloog is de specialist die deze stoornissen opspoort, het type en de ernst bepaalt, en een behandelplan opstelt.

Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie, zodat je snel terechtkunt bij een cardioloog als dat nodig is. Heb je regelmatig last van duizeligheid bij opstaan? Lees dan ook het artikel over duizelig bij opstaan: oorzaken en behandeling.

De behandeling van een AV-blok hangt af van de ernst en het type. Bij een eerste graad AV-blok of milde vormen zonder klachten is meestal alleen controle nodig. Je wordt dan regelmatig gecontroleerd door de cardioloog om te zien of de stoornis stabiel blijft.

Bij ernstiger vormen, zoals een tweede graad type 2 (Mobitz II) of een derde graad AV-blok, is vaak een pacemaker nodig. Dit is een klein apparaatje dat onder de huid wordt geplaatst en elektrische impulsen naar het hart stuurt om het ritme goed te houden. Een pacemaker kan levensreddend zijn bij een volledig AV-blok.

Leefstijladviezen zoals stoppen met roken, gezond eten en voldoende bewegen zijn belangrijk om je hart gezond te houden, maar lossen een AV-blok niet op. Wel kunnen deze adviezen het risico op andere hart- en vaatziekten verlagen. Bespreek altijd met de cardioloog welke behandeling voor jou het beste is.

Wat zijn de verschillen tussen de graden van AV-blok?

Eerste graad geeft alleen vertraging, tweede graad betekent dat sommige prikkels niet doorkomen, en derde graad is een volledig blok waarbij boezem en kamer niet meer samenwerken.

Wanneer is een pacemaker noodzakelijk bij AV-blok?

Een pacemaker is meestal nodig bij ernstige vormen zoals tweede graad type 2 of derde graad AV-blok, vooral als er klachten of risico op hartstilstand zijn.

Kan een AV-blok vanzelf overgaan?

Sommige AV-blokken zijn tijdelijk, bijvoorbeeld door medicijnen of een hartinfarct, en kunnen verdwijnen als de oorzaak wordt behandeld.

Welke specialist behandelt een AV-geleidingsstoornis?

Een cardioloog is de specialist die AV-geleidingsstoornissen onderzoekt, diagnosticeert en behandelt.