Aspergillose en ABPA Begrijpelijk uitgelegd

• Aspergillose is een schimmelinfectie van de longen, veroorzaakt door Aspergillus.

• ABPA is een allergische reactie op Aspergillus, vooral bij astma of cystic fibrosis.

• Behandeling verschilt: antischimmelmiddelen bij aspergillose, corticosteroïden bij ABPA.

• Onbehandelde ABPA kan blijvende longschade veroorzaken.

Aspergillose is een infectie van de longen die ontstaat door de schimmel Aspergillus. Vooral mensen met een verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld na een orgaantransplantatie of chemotherapie, lopen een verhoogd risico op deze schimmelinfectie. Typische symptomen zijn langdurig hoesten, benauwdheid, koorts en soms het ophoesten van bloed. Bij ernstige vormen kan een ziekenhuisopname nodig zijn voor behandeling en monitoring. Ook bronchiectasieën kunnen als gevolg van langdurige schade door infecties ontstaan.

Allergische bronchopulmonale aspergillose (ABPA) is geen gewone infectie, maar een sterke allergische reactie van de luchtwegen op de Aspergillus-schimmel. Dit komt vooral voor bij mensen met astma of met cystic fibrosis (taaislijmziekte). Klachten zijn vaak een piepende ademhaling, aanhoudende hoest, het ophoesten van taai slijm en soms een plotselinge toename van astmaklachten. Als ABPA niet wordt behandeld, kan dit leiden tot blijvende schade aan de longen, zoals het ontstaan van bronchiectasieën. Meer weten over deze risicogroep? Lees dan cystic fibrosis en wat je moet weten.

Het vaststellen van aspergillose gebeurt meestal met een combinatie van een CT-scan van de longen, bloedonderzoek en soms een sputumkweek om de schimmel direct aan te tonen. Bij ABPA wordt vooral gekeken naar de afweerreactie van het lichaam: bloedonderzoek (waarbij onder andere de IgE-waarden worden gemeten), longfunctietesten en beeldvorming zijn hierbij belangrijk. Deze onderzoeken helpen artsen om onderscheid te maken tussen een infectie en een allergische reactie. Als je astma hebt en je merkt dat je klachten plotseling erger worden, kan het zinvol zijn om dit te laten onderzoeken. Meer uitleg over de rol van astma vind je bij astma en overgewicht: waarom meer klachten?.

De behandeling van aspergillose bestaat uit antischimmelmedicatie, zoals voriconazol of itraconazol, die de schimmel in de longen bestrijden. Bij ABPA ligt de focus op het onderdrukken van de allergische reactie, meestal met corticosteroïden zoals prednison; soms worden er ook antischimmelmiddelen toegevoegd. Longartsen zijn verantwoordelijk voor het stellen van de diagnose en het bepalen van het behandelplan, en bij complexe gevallen kan een immunoloog worden ingeschakeld. Onbehandeld kan ABPA ernstige, blijvende longschade veroorzaken. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie, zodat je snel de juiste longarts of immunoloog vindt. Voor meer over luchtwegaandoeningen kun je ook lezen over COPD en fysiotherapie: ademruimte terugvinden.

Wat is het verschil tussen aspergillose en ABPA?

Aspergillose is een schimmelinfectie van de longen, terwijl ABPA een allergische reactie op dezelfde schimmel is. Bij aspergillose staat de infectie centraal, bij ABPA de overreactie van het immuunsysteem. De behandeling en klachten verschillen hierdoor.

Wie loopt het meeste risico op aspergillose of ABPA?

Mensen met een verzwakt immuunsysteem, zoals na chemotherapie of orgaantransplantatie, hebben een verhoogd risico op aspergillose. ABPA komt vooral voor bij mensen met astma of cystic fibrosis. Beide groepen moeten alert zijn op klachten.

Welke symptomen moeten alarmbellen doen rinkelen?

Langdurige hoest, benauwdheid, koorts, piepende ademhaling en het ophoesten van bloed of veel slijm zijn symptomen om serieus te nemen. Vooral bij bestaande longaandoeningen is snelle controle belangrijk. Wacht niet af bij verergering van klachten.

Is aspergillose besmettelijk voor anderen?

Nee, aspergillose is niet besmettelijk van mens op mens. De schimmel komt uit de omgeving en wordt via ingeademde sporen opgelopen. Je kunt anderen dus niet direct besmetten.