Trichomonas: de onbekendste veelvoorkomende soa

Trichomonas is een soa die wordt veroorzaakt door een parasiet: Trichomonas vaginalis. Wereldwijd is het een van de meest voorkomende soa's, maar in Nederland kennen weinig mensen hem. Vrouwen merken een besmetting vaak aan afscheiding die anders ruikt of kleurt, jeuk en pijn bij het plassen. Mannen merken bijna nooit iets, maar kunnen de parasiet wél doorgeven. Het goede nieuws: trichomonas is goed te behandelen met pillen via de huisarts.

Kort overzicht

• Trichomonas wordt veroorzaakt door een parasiet, niet door een bacterie of virus. Je krijgt hem door seks zonder condoom.
• Bij vrouwen: afscheiding die er anders uitziet (geel-groen, soms met schuimbelletjes) of anders ruikt, jeuk en pijn bij het plassen. Het kan ook zonder klachten verlopen.
• Mannen merken bijna nooit iets, maar kunnen wel anderen besmetten.
• De behandeling is simpel: pillen via de huisarts. Je sekspartner(s) moeten meebehandeld worden.
• Let op: trichomonas zit niet in elke standaard soa-test. Check altijd wat een test precies dekt.

Wat is trichomonas?

Trichomonas vaginalis is een eencellige parasiet die een ontsteking kan veroorzaken van de vagina, de baarmoedermond en de plasbuis. Je krijgt de parasiet door seks met iemand die hem al heeft. Condooms verkleinen de kans op besmetting.

Krijg je klachten, dan beginnen die meestal 1 tot 4 weken na de besmetting. Maar het kan ook heel anders lopen: veel mensen merken helemaal niets, en soms komen klachten pas veel later. Je kunt de parasiet dus lang bij je dragen, en doorgeven, zonder dat je het weet. Dat is precies waarom trichomonas zo onbekend is gebleven, terwijl hij veel voorkomt.

Trichomonas symptomen

Bij vrouwen

• afscheiding die er anders uitziet: geel-groen van kleur, soms met schuimbelletjes;
• afscheiding die anders of onaangenaam ruikt;
• jeuk aan de vagina;
• pijn, roodheid of zwelling van de schaamlippen;
• pijn of een branderig gevoel bij het plassen.

Je hoeft niet alle klachten te hebben. En andersom: geen klachten hebben betekent niet dat je geen trichomonas kunt hebben.

Bij mannen

Mannen merken bijna nooit iets van trichomonas. Een enkele keer geeft de parasiet een ontsteking van de plasbuis, met wat vocht uit de penis of een branderig gevoel bij het plassen. Meestal ontdekt een man een besmetting pas doordat zijn partner klachten krijgt of positief test.

Schimmelinfectie of trichomonas?

De klachten van trichomonas lijken op die van een vaginale schimmelinfectie: jeuk, meer afscheiding, een branderig gevoel. Veel vrouwen behandelen zichzelf daarom eerst met een antischimmelmiddel van de drogist. Logisch, maar tegen een parasiet doet een antischimmelmiddel niets.

Er zijn wel verschillen. Bij een schimmelinfectie is de afscheiding meestal wit en brokkelig en ruikt hij niet sterk. Bij trichomonas is de afscheiding vaker geel-groen en ruikt hij juist anders dan je gewend bent. Maar op eigen houtje is dat onderscheid lastig te maken.

De praktische regel: helpt een antischimmelmiddel niet, of komen je klachten steeds terug? Dan heeft testen zin. Zo kom je erachter of er iets anders speelt, trichomonas, een bacteriële vaginose of een andere soa zoals chlamydia.

Wanneer naar de huisarts?

Ga naar je huisarts als:

• je afscheidingsklachten hebt die niet overgaan of steeds terugkomen;
• een antischimmelmiddel niet helpt tegen je klachten;
• je pijn in je onderbuik of koorts hebt;
• je zwanger bent en afscheidingsklachten hebt;
• een sekspartner een soa blijkt te hebben.

De huisarts kan gericht onderzoeken wat er speelt en meteen behandelen. Je hoeft je nergens voor te schamen: soa-consulten zijn voor huisartsen dagelijks werk.

Behandeling: goed te doen

Trichomonas is goed te behandelen met medicijnen (metronidazol), meestal een korte kuur pillen via de huisarts. Belangrijk daarbij:

• Je partner moet meebehandeld worden. Ook de mensen met wie je recent seks had krijgen pillen, ook als zij geen klachten hebben. Anders besmetten jullie elkaar opnieuw.
• Wacht met seks tot een week na de start van de pillen.
• Drink geen alcohol rond de kuur, je arts of apotheker vertelt je precies hoe lang.

Zelf testen: wat kan er thuis?

Met een thuistest kun je op trichomonas testen: vrouwen nemen zelf met een soort wattenstokje wat vocht uit de vagina af, bij mannen wordt urine onderzocht. Het monster gaat naar een lab, en je krijgt de uitslag online.

Eén ding is bij trichomonas extra belangrijk: de parasiet zit niet in elke standaard soa-test. Veel basistests controleren alleen op chlamydia en gonorroe; trichomonas zit vaak alleen in uitgebreidere panels of in tests die speciaal op afscheidingsklachten zijn gericht. Check dus vóór je bestelt of trichomonas echt wordt meegetest. In onze gids over welke soa-test bij jouw situatie past lees je waar je op let.

Ook goed om te weten: de GGD test niet standaard op trichomonas, meestal alleen als je klachten hebt. Heb je klachten, dan is de huisarts of GGD sowieso een prima, en vaak snellere, route: die kan testen én meteen behandelen. En test je thuis positief, dan ga je alsnog naar de huisarts voor de pillen. Een thuistest is vooral handig als je zonder klachten zekerheid wilt, of als je liever eerst anoniem test.

Veelgestelde vragen

Hoe krijg je trichomonas?

Door seks met iemand die de parasiet bij zich draagt, ook als diegene zelf geen klachten heeft. Condooms verkleinen de kans op besmetting. Trichomonas krijg je niet van een toiletbril of handdoek.

Zit trichomonas in een gewone soa-test?

Vaak niet. Standaard soa-tests controleren meestal op chlamydia en gonorroe, soms aangevuld met hiv en syfilis. Trichomonas zit vooral in uitgebreide panels. Controleer dus altijd wat een test precies dekt voordat je bestelt.

Gaat trichomonas vanzelf over?

Reken daar niet op. Je kunt de parasiet lang bij je dragen zonder klachten, en ondertussen anderen besmetten. Met een korte pillenkuur via de huisarts ben je er snel vanaf.

Moet mijn partner ook behandeld worden?

Ja. De mensen met wie je recent seks had, moeten ook pillen slikken, ook zonder klachten. Anders geven jullie de parasiet steeds opnieuw aan elkaar door.