Chlamydia: symptomen, testen en behandeling

Chlamydia is de soa die in Nederland het vaakst wordt gevonden, en wie zoekt naar chlamydia-symptomen, krijgt een verrassend antwoord: die zijn er meestal niet. Vrouwen merken meestal niets van chlamydia, en de helft van de mannen ook niet. Juist daarom is testen na onbeschermde seks belangrijk: zonder behandeling kan chlamydia bij vrouwen ontstekingen veroorzaken die de vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden, terwijl de behandeling, een korte antibioticakuur, goed werkt.

In dit artikel lees je welke klachten chlamydia wél kan geven, hoe je betrouwbaar test en hoe de behandeling verloopt.

Kort overzicht

• Chlamydia is een bacteriële soa en wordt in Nederland het vaakst gevonden.
• Vaak zonder klachten: vrouwen merken meestal niets, de helft van de mannen ook niet.
• Mogelijke klachten: branderig plassen, andere afscheiding of buikpijn (vrouwen), vocht uit de penis of balzakpijn (mannen).
• Testen kan vanaf 2 weken na het contact, met urine (mannen) of een zelf afgenomen uitstrijkje (vrouwen).
• Antibiotica werken goed. Waarschuw je sekspartners van de afgelopen 6 maanden.

Wat is chlamydia?

Chlamydia wordt veroorzaakt door een bacterie (Chlamydia trachomatis). Je krijgt het door seks zonder condoom, vaginaal, anaal of oraal. Omdat de meeste mensen er niets van merken, kun je de bacterie ongemerkt bij je dragen en doorgeven. Dat is geen kwestie van onhygiënisch of onvoorzichtig zijn: het overkomt heel veel mensen, vooral jongeren.

Welke symptomen kan chlamydia geven?

Als er klachten zijn, beginnen die meestal in de weken na het contact. Maar nogmaals: meestal blijven klachten uit, een test is de enige manier om zekerheid te krijgen.

Chlamydia-symptomen bij vrouwen

• pijn of een branderig gevoel bij het plassen;
• meer of ander vocht uit de vagina dan normaal;
• bloedverlies buiten de menstruatie om;
• pijn onder in de buik.

Ook de anus kan besmet raken en klachten geven, en heel soms de keel of ogen. Let op: veranderde afscheiding heeft vaak een onschuldige oorzaak, zoals een vaginale schimmelinfectie, maar bij twijfel na onbeschermde seks is testen verstandig.

Chlamydia-symptomen bij mannen

• pijn of een branderig gevoel bij het plassen;
• helder tot groenig vocht uit de penis;
• pijn in de balzak.

Ook bij mannen kan de anus besmet raken, en zelden de keel of ogen.

Wat gebeurt er als je chlamydia niet behandelt?

Bij vrouwen kan de bacterie opstijgen en een ontsteking veroorzaken aan de baarmoeder, eileiders of eierstokken. Dat geeft buikpijn en koorts, en herhaalde infecties kunnen de vruchtbaarheid beïnvloeden. Bij mannen komt zelden een bijbal- of balontsteking voor; de zaadkwaliteit kan tijdelijk verminderen.

De kans op deze gevolgen is klein, en ze zijn goed te voorkomen: dat is precies waarom testen en behandelen belangrijk is, niet omdat je bang zou moeten zijn.

Chlamydia-test: urine of uitstrijkje

De test is eenvoudig en pijnloos:

• Vrouwen nemen zelf een uitstrijkje uit de vagina met een soort wattenstaafje.
• Mannen leveren urine in.
• Bij anale seks kan daarnaast een uitstrijkje van de anus nodig zijn.

Belangrijk is het testvenster: een chlamydia-test is betrouwbaar vanaf 2 weken na het seksuele contact. Eerder testen kan een onterecht negatieve uitslag geven. Chlamydia en gonorroe worden meestal in één keer samen getest, omdat de afname hetzelfde is. Twijfel je of je ook op andere soa's moet testen? Lees dan welke soa-test bij jouw situatie past.

Behandeling: antibiotica werken goed

Chlamydia is goed te behandelen met een korte antibioticakuur, soms is één dag genoeg, soms slik je een week pillen. Welke kuur je krijgt, bepaalt de huisarts of GGD-arts.

Verder is dit belangrijk:

• Wacht met seks tot 1 week na het starten met de pillen, anders kun je anderen nog besmetten.
• Vertel je sekspartners van de afgelopen 6 maanden dat je chlamydia hebt, zodat zij zich ook kunnen laten testen. Een vaste partner wordt vaak direct meebehandeld.
• Na de behandeling ben je niet immuun: je kunt opnieuw chlamydia krijgen na onbeschermde seks.

Wanneer naar de huisarts?

Ga (snel) naar de huisarts als:

• je koorts hebt met pijn onder in je buik, dit kan wijzen op een ontsteking die snel behandeld moet worden;
• je een pijnlijke of gezwollen balzak hebt;
• je bloedverlies hebt buiten de menstruatie om dat aanhoudt;
• je zwanger bent en chlamydia hebt of denkt te hebben;
• je klachten na de behandeling niet overgaan.

Ben je gewaarschuwd door een sekspartner? Laat je dan testen bij de GGD of huisarts, ook zonder klachten.

Zelf testen: wat kan er thuis?

Met een thuistest neem je zelf urine of een uitstrijkje af en stuur je dat naar een laboratorium. Zo'n labtest is betrouwbaar, mits je het testvenster van 2 weken respecteert. Sneltesten die je thuis zelf afleest, zijn dat niet, die kun je beter laten liggen.

Weet ook wat een thuistest níet doet: er kijkt geen zorgverlener mee, en bij een positieve uitslag heb je alsnog een recept nodig, de behandeling loopt altijd via de huisarts of GGD. Ben je jonger dan 25, ben je gewaarschuwd of heb je klachten? Dan kun je vaak gratis en anoniem bij de GGD terecht en is dat de logischere route.

Veelgestelde vragen

Kun je chlamydia hebben zonder het te merken?

Ja, dat is zelfs de regel: vrouwen merken meestal niets van chlamydia, en de helft van de mannen ook niet. Je kunt de bacterie dan wel doorgeven. Na onbeschermde seks is een test daarom de enige manier om het zeker te weten.

Hoe snel na seks kun je testen op chlamydia?

Een chlamydia-test is betrouwbaar vanaf 2 weken na het seksuele contact. Test je eerder, dan kan de uitslag onterecht negatief zijn. Heb je klachten, ga dan direct naar de huisarts of GGD.

Kun je onvruchtbaar worden van chlamydia?

Onbehandelde en herhaalde chlamydia-infecties kunnen bij vrouwen ontstekingen aan baarmoeder en eileiders veroorzaken, en die kunnen de vruchtbaarheid beïnvloeden. De kans daarop is klein, en op tijd testen en behandelen voorkomt dit vrijwel altijd.

Moet mijn partner ook getest of behandeld worden?

Ja. Vertel je sekspartners van de afgelopen 6 maanden dat je chlamydia hebt, zodat zij zich kunnen laten testen. Een vaste partner wordt vaak direct meebehandeld, om te voorkomen dat jullie elkaar opnieuw besmetten.

Wanneer mag ik weer seks na de behandeling?

Wacht met seks tot 1 week na het starten met de pillen. Zo voorkom je dat je de bacterie alsnog doorgeeft of terugkrijgt van een nog onbehandelde partner.