Hepatocellulair carcinoom: begrijpelijke uitleg, oorzaken en behandeling

• Hepatocellulair carcinoom (HCC) is de meest voorkomende vorm van leverkanker en ontstaat bijna altijd in een al zieke lever.

• Chronische hepatitis B of C, alcoholmisbruik en leververvetting zijn belangrijke oorzaken.

• Vroege klachten ontbreken vaak; symptomen zoals gewichtsverlies en geelzucht treden meestal pas laat op.

• Behandeling varieert van operatie tot medicijnen, maar genezing is alleen mogelijk bij een klein deel van de patiënten.

Hepatocellulair carcinoom, kortweg HCC, is de meest voorkomende vorm van primaire leverkanker. Deze ziekte ontstaat bijna altijd in een lever die al beschadigd is, bijvoorbeeld door levercirrose. HCC komt wereldwijd vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Omdat de lever vaak al niet goed meer werkt door eerdere schade, zijn de vooruitzichten bij HCC meestal minder gunstig dan bij andere tumoren. Besef dat leverkanker iets anders is dan uitzaaiingen van kanker naar de lever, waar deze tumor dus echt in de lever zelf begint.

De belangrijkste oorzaken van HCC zijn een chronische infectie met het hepatitis B-virus of hepatitis C-virus, overmatig alcoholgebruik en niet-alcoholische leververvetting (NAFLD/NASH). Vooral mensen met langdurige leverontsteking of levercirrose lopen een verhoogd risico om HCC te krijgen. Andere risicofactoren zijn diabetes type 2, obesitas en blootstelling aan aflatoxine, een schimmelgif dat in sommige voedingsmiddelen kan voorkomen.

Wil je meer weten over niet-alcoholische leververvetting en hoe dit je lever kan beschadigen? Lees dan verder op Non-alcoholische leververvetting (NAFLD).

In het beginstadium van HCC merken de meeste mensen helemaal niets. Pas als de ziekte verder gevorderd is, ontstaan er klachten. Typische symptomen zijn onverklaarbaar gewichtsverlies, pijn rechtsboven in de buik, geelzucht (gele huid en ogen) en een opgezwollen buik vanwege vochtophoping (ascites).

Wil je weten wanneer gewichtsverlies een alarmsignaal is? Lees dan onverklaarbaar gewichtsverlies: alarmsignalen. Als je meer wilt weten over geelzucht, kun je kijken bij Icterus obstructief, waar wordt uitgelegd hoe en waarom de huid geel kleurt.

Om HCC vast te stellen, wordt meestal gestart met beeldvormend onderzoek zoals een echo van de lever. Soms volgt een CT-scan of MRI om precies te zien wat er aan de hand is. Daarnaast kijkt de arts vaak naar het bloed, bijvoorbeeld naar het gehalte alfa-foetoproteïne (AFP), dat bij HCC verhoogd kan zijn.

Heb je levercirrose of een andere risicofactor? Dan is het belangrijk om regelmatig een echo te laten maken om HCC vroeg op te sporen. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie als je een afspraak nodig hebt.

De behandeling van HCC hangt helemaal af van hoe groot de tumor is, hoeveel tumoren er in de lever zitten en hoe goed de lever nog functioneert. Mogelijke behandelingen zijn operatief verwijderen van de tumor, een levertransplantatie, lokale behandelingen zoals radiofrequente ablatie (de tumor wordt verhit) of TACE (de bloedtoevoer naar de tumor wordt gestopt), en medicijnen die de groei van de tumor afremmen.

Bij een klein deel van de patiënten is genezing mogelijk, vooral als de tumor nog klein is en de lever voldoende gezond is voor een operatie of transplantatie. Voor veel mensen is echter alleen palliatieve (klachtenverminderende) behandeling mogelijk, omdat de ziekte vaak laat wordt ontdekt of de lever te ernstig beschadigd is. De overlevingskansen hangen sterk af van het stadium van de ziekte en de leverfunctie op het moment van diagnose.

Vergelijkbaar met HCC kan ook pancreascarcinoom: begrijpelijke uitleg en steun voor jou informatie bieden over het leven met kanker in de buikorganen. Soms kunnen klachten bij HCC lijken op die van galstenen en wat jij erover moet weten, zoals pijn rechtsboven in de buik.

Welke specialist behandelt HCC?

De behandeling vindt meestal plaats in een gespecialiseerd levercentrum, onder leiding van een maag-darm-leverarts (MDL-arts) en/of een oncologisch chirurg.

Kan HCC worden voorkomen?

Het risico kan worden verlaagd door vaccinatie tegen hepatitis B, behandeling van hepatitis B/C, matig alcoholgebruik, gezond gewicht en controle van leverziekten.

Wat is de prognose bij HCC?

De prognose hangt sterk af van het stadium bij ontdekking en de conditie van de lever; vroege ontdekking biedt meer kans op genezing.