Anale fissuur: oorzaken, symptomen en behandeling

• Scheurtjes in de anus (anale fissuren) veroorzaken scherpe pijn en soms flink wat bloedverlies bij het poepen.

• De meest voorkomende oorzaak is harde, dikke ontlasting.

• Gelukkig zijn anale fissuren meestal ongevaarlijk en genezen ze vaak vanzelf.

• Met simpele leefstijlaanpassingen kun je herstel versnellen en klachten voorkomen.

Een anale fissuur is eigenlijk een klein scheurtje of barstje in het slijmvlies van je anus. Dit wondje kan tijdens of na het poepen flink veel pijn veroorzaken en soms ook bloeden. Hoewel het erg vervelend is, zijn deze scheurtjes op zichzelf niet gevaarlijk, maar ze kunnen wel echt je dag verpesten.

Vaak merk je ze doordat het poepen plotseling heel pijnlijk wordt, vooral als je ontlasting hard is. Soms zie je wat helder rood bloed op het wc-papier of in de pot. Het goede nieuws: de meeste fissuren helen vanzelf als je je ontlasting soepel houdt.

De grootste boosdoener bij een anale fissuur is harde, dikke poep. Als je ontlasting te stevig is, kan die bij het poepen het slijmvlies van je anus beschadigen. Ook als je je ontlasting te lang ophoudt, wordt deze harder en neemt de kans op scheurtjes toe.

Niet genoeg drinken, te weinig vezels eten en weinig dagelijkse beweging verhogen het risico op harde ontlasting. Dit zie je bijvoorbeeld ook terug bij andere klachten zoals non-alcoholische leververvetting, waar leefstijl een grote rol speelt. Verder kunnen bepaalde medische aandoeningen het risico wat verhogen, maar bij de meeste mensen ligt het gewoon aan de stoelgang.

Het meest opvallende symptoom van een anale fissuur is een scherpe, stekende pijn tijdens of vlak na het poepen. Dit kan zo naar zijn dat je er echt tegenop ziet om naar de wc te gaan. Vaak komt er ook flink wat helder rood bloed uit de anus, vooral bij het afvegen of in de wc-pot.

Als de pijn heel heftig is, kun je geneigd zijn om het poepen uit te stellen, maar daardoor wordt je ontlasting juist nog harder en nemen de klachten toe. Soms lijkt het wel of je in een vicieuze cirkel terechtkomt, vergelijkbaar met lage rugpijn door verkeerd bewegen waar uitstel het probleem verergert.

Gelukkig kun je zelf veel doen om sneller van een anale fissuur te herstellen en nieuwe scheurtjes te voorkomen. Drink elke dag 1,5 tot 2 liter vocht, zodat je ontlasting niet te hard wordt. Eet veel vezels uit groente, fruit en volkorenproducten, want die maken je poep soepel.

• Drink dagelijks 1,5 tot 2 liter water of thee (zonder suiker).

• Eet bij elke maaltijd groente en fruit, en kies vaker voor volkorenbrood en -pasta.

• Beweeg minstens 30 minuten per dag, bijvoorbeeld stevig doorwandelen of fietsen.

• Stel het poepen niet uit: ga meteen als je aandrang voelt.

• Met deze adviezen geneest een anale fissuur meestal vanzelf binnen een paar weken.

Als je ook last hebt van andere spijsverteringsklachten, zoals reflux door overgewicht, kunnen aanpassingen in je leefstijl dubbel zo belangrijk zijn. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie, mocht je meer hulp nodig hebben.

Blijven de klachten langer dan een paar weken bestaan, of verlies je veel bloed bij het poepen? Neem dan contact op met je huisarts. Ook als je steeds opnieuw scheurtjes krijgt of de pijn niet minder wordt, kan de huisarts samen met jou kijken naar verdere behandeling of een verwijzing regelen.

Hoe lang duurt het voordat een anale fissuur geneest?

Meestal geneest een anale fissuur binnen enkele weken als je de ontlasting zacht houdt. Soms kan het iets langer duren als het wondje steeds opnieuw open gaat. Houd je goed aan de adviezen voor vocht, vezels en bewegen.

Kan een anale fissuur vanzelf overgaan?

Ja, de meeste anale fissuren genezen vanzelf als je je ontlasting soepel houdt en niet uitstelt om naar de wc te gaan. Goede leefstijl helpt het herstel te versnellen.

Wat kan ik doen om te voorkomen dat het terugkomt?

Blijf dagelijks voldoende drinken, eet genoeg vezels en beweeg elke dag om je stoelgang soepel te houden. Ga direct naar de wc bij aandrang, zodat de ontlasting niet hard wordt.