Acute pericarditis: ontsteking van het hartzakje

• Acute pericarditis is een plotselinge ontsteking van het hartzakje, vaak door een virus.

• Scherpe, stekende pijn op de borst die erger wordt bij liggen is kenmerkend.

• Meestal herstel je binnen enkele dagen tot weken met ontstekingsremmers.

• Soms is snelle behandeling nodig als er veel vocht rond het hart ontstaat.

Acute pericarditis is een plotselinge ontsteking van het pericard, het vlies dat je hart omhult. De meest voorkomende oorzaak is een virale infectie, waardoor het hartzakje geïrriteerd raakt. Je kunt je hierdoor flink beroerd voelen, met koorts en algehele malaise. Helaas kan de ontsteking bij ongeveer 15-30% van de mensen terugkomen. Het is belangrijk om de klachten serieus te nemen, zeker als je bekend bent met hart- en vaatziekten en overgewicht, omdat je dan extra risico loopt.

• Het hartzakje beschermt je hart tegen schokken en infecties.

• Recidief betekent dat de ontsteking opnieuw kan ontstaan.

Bij acute pericarditis merk je vaak een scherpe, stekende pijn aan de borst. Die pijn wordt erger als je diep inademt of plat gaat liggen, maar neemt juist af als je voorover zit. Koorts en een gevoel van malaise zijn ook mogelijk. In zeldzame gevallen kan er zoveel vocht rond het hart ontstaan dat het hart in de knel komt, een situatie die harttamponade heet en direct behandeld moet worden. Heb je naast deze klachten ook last van kortademigheid bij inspanning, dan is het verstandig om snel medisch advies te vragen.

• De pijn kan uitstralen naar rug, schouders of nek.

• Bij harttamponade kun je plotseling benauwd raken en flauw vallen.

Om acute pericarditis vast te stellen, wordt er meestal eerst een hartfilmpje (ECG) gemaakt. Hierop zijn vaak specifieke afwijkingen te zien die passen bij een ontsteking van het hartzakje. Daarnaast wordt er met een echo van het hart (echocardiografie) bekeken of er vocht rond het hart zit. Dit is belangrijk om een ernstige complicatie zoals harttamponade uit te sluiten. Soms wordt er ook gekeken naar andere symptomen, zoals duizelig bij opstaan, om andere oorzaken uit te sluiten.

De behandeling van acute pericarditis bestaat meestal uit ontstekingsremmers zoals ibuprofen of aspirine. Als die niet genoeg helpen, kan de arts corticosteroïden of colchicine voorschrijven. Is er sprake van een bacteriële ontsteking, dan zijn antibiotica noodzakelijk. Tijdens de acute fase is het belangrijk om rust te nemen en inspanning te vermijden. Herstel duurt meestal enkele dagen tot weken, afhankelijk van de oorzaak en hoe ernstig de ontsteking is. Bij verdenking op acute pericarditis word je meestal doorverwezen naar een cardioloog voor verder onderzoek en behandeling. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie. Bij klachten die lijken op een longembolie, is het extra belangrijk om snel hulp te zoeken.

• Ontstekingsremmers werken meestal snel bij een virale oorzaak.

• Antibiotica zijn alleen nodig bij bacteriële pericarditis.

• Cardioloog stelt behandeling in bij ernstigere klachten of complicaties.

Hoe weet ik of mijn pijn op de borst door pericarditis komt?

De pijn bij pericarditis is scherp, stekend en wordt erger als je ligt of diep ademhaalt. De pijn neemt meestal af als je voorover zit. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts.

Is acute pericarditis gevaarlijk?

Acute pericarditis is meestal goed te behandelen, maar kan gevaarlijk worden als er veel vocht rond het hart ontstaat. In die zeldzame gevallen is snelle medische hulp nodig.

Wat kan ik zelf doen om sneller te herstellen van pericarditis?

Neem voldoende rust, volg het medicatieadvies van je arts en vermijd zware inspanning tijdens de acute fase. Door goed naar je lichaam te luisteren, kun je het herstel bevorderen.