Meningeoom: wat je moet weten

• Een meningeoom is meestal een goedaardige tumor van de hersenvliezen.

• Klachten ontstaan vaak pas als de tumor druk uitoefent op hersenweefsel of zenuwen.

• Niet elk meningeoom hoeft direct behandeld te worden; soms is afwachten veilig.

• De neurochirurg is de belangrijkste specialist bij de behandeling.

Een meningeoom is een tumor die ontstaat uit de beschermende vliezen rondom de hersenen, de zogenaamde hersenvliezen (meninges). In ongeveer 90% van de gevallen is een meningeoom goedaardig (benigne) en groeit deze langzaam. Meningeomen komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en worden meestal ontdekt bij mensen tussen de 40 en 70 jaar. Slechts zelden is een meningeoom kwaadaardig (maligne). Door het trage verloop kan het soms lang duren voordat een meningeoom klachten veroorzaakt.

Veel meningeomen blijven lange tijd onopgemerkt en geven geen klachten; soms worden ze bij toeval gevonden tijdens een scan. Klachten ontstaan meestal pas als de tumor druk uitoefent op hersenweefsel of zenuwen. Je kunt dan denken aan hoofdpijn, epileptische aanvallen, uitvalsverschijnselen zoals krachtverlies, of veranderingen in gedrag. Afhankelijk van de plek waar het meningeoom groeit, kunnen er ook problemen zijn met zien, spreken of bewegen. Bij klachten zoals wazig zien en hoofdpijn kan het goed zijn om ook andere oorzaken te bekijken.

Om een meningeoom vast te stellen, wordt meestal een MRI- of CT-scan van de hersenen gemaakt. Niet elk meningeoom hoeft direct behandeld te worden; bij een klein, niet-groeiend meningeoom zonder klachten wordt vaak gekozen voor ‘wait and scan’. Dit betekent dat je regelmatig gecontroleerd wordt met scans om te kijken of de tumor groeit of klachten geeft. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie wanneer je een verwijzing krijgt voor verder onderzoek.

Als behandeling nodig is, kan dat bestaan uit een operatie, bestraling (radiotherapie) of een combinatie hiervan. De neurochirurg is de specialist die meningeomen behandelt en bespreekt samen met jou welke optie het beste past bij jouw situatie. Na een operatie verschilt het herstel per persoon en hangt het af van de locatie en grootte van de tumor; dit kan variëren van enkele weken tot maanden. Sommige mensen ervaren na de behandeling nog klachten zoals hoofdpijn, vergelijkbaar met klachten die ook bij hoofdpijn vanuit de nek voorkomen. Blijf alert op veranderingen, zodat de arts snel kan ingrijpen als dat nodig is.

Ook bij onduidelijke klachten zoals duizeligheid is het goed te weten dat duizeligheid door nekproblemen soms andere oorzaken heeft dan een meningeoom.

Moet elk meningeoom behandeld worden?

Nee, niet elk meningeoom hoeft behandeld te worden. Bij kleine, niet-groeiende meningeomen zonder klachten wordt vaak gekozen voor regelmatig controleren ('wait and scan').

Hoe groot is de kans dat een meningeoom terugkomt na behandeling?

De meeste goedaardige meningeomen komen na een geslaagde behandeling niet terug. Wel blijft regelmatige controle belangrijk om eventuele terugkeer op tijd te ontdekken.

Is een meningeoom hetzelfde als hersenkanker?

Nee, een meningeoom is meestal goedaardig en slechts zelden kwaadaardig. Hersenkanker verwijst naar kwaadaardige tumoren van het hersenweefsel zelf, terwijl een meningeoom uit de hersenvliezen ontstaat.