Peru

Vaccinaties Peru kennen geen verplicht deel: reis je rechtstreeks vanuit Nederland, dan zijn er geen inreiseisen. Toch is het advies hier scherper dan bij veel andere bestemmingen, want Peru is een land van uitersten: de klassieke route langs Lima, Cusco en Machu Picchu ligt hoog en droog, terwijl het Amazonebekken laag, warm en vochtig is. Gele koorts en malaria spelen alleen in dat tweede deel. DTP en hepatitis A komen bij vrijwel iedereen op tafel. Hieronder lees je wat dat voor jouw route betekent, wanneer je moet beginnen en wat het kost.

Wat betekent dit advies voor jouw reis?

De vraag die je bij een consult krijgt is niet "ga je naar Peru", maar "waar in Peru kom je precies". Wie twee weken de standaardroute doet, Lima, de Heilige Vallei, Cusco, de Inca Trail en Machu Picchu, blijft de hele reis boven de risicogrens voor zowel gele koorts als malaria. Wie daar een paar dagen jungle bij plakt vanuit Puerto Maldonado of Iquitos, komt in een heel ander adviesgebied terecht.

Dat maakt de volgorde van je boeking relevant. Een jungle-extensie die je pas na het consult toevoegt, verandert je advies met terugwerkende kracht, dus neem ook de plannen mee waar je nog over twijfelt. Hoogte staat los van vaccinaties, maar hoort wel in hetzelfde gesprek thuis.

Gele koorts in Peru: alleen onder de 2.300 meter in het oosten

Gele koorts komt in Peru voor, maar niet overal. Vaccinatie wordt geadviseerd voor reizigers die naar gebieden onder ongeveer 2.300 meter gaan in de regio's Amazonas, Cusco, Huánuco, Junín, Loreto, Madre de Dios, Pasco, Puno, San Martín en Ucayali.

Belangrijk voor de meeste reizigers: de prik wordt uitdrukkelijk niet geadviseerd voor een reis die beperkt blijft tot Lima, de stad Cusco, de Inca Trail en Machu Picchu. Dat die plaatsen in regio's liggen waar gele koorts voorkomt, verandert dat niet; het is de hoogte die het risico wegneemt.

Ga je wel de laaglanden in, dan is het een medisch advies en geen stempelkwestie. Het certificaat is pas tien dagen na de prik geldig, de vaccinatie mag alleen op een erkende gelekoortsvaccinatieplaats gezet worden, en sinds 2016 blijft het levenslang geldig. Reis je vanuit Peru door naar bijvoorbeeld Costa Rica of Panama, dan kunnen die landen je certificaat opvragen.

Malaria in Peru: het laagland ten oosten van de Andes

Malaria komt in Peru voor in de laaggelegen gebieden ten oosten van de Andes, ruwweg onder de 2.500 meter. Iquitos en Puerto Maldonado liggen daar middenin, net als de junglelodges in Loreto en Madre de Dios.

De rest van het land is malariavrij. Er is geen malaria in de provincie Lima, in Cusco, bij Machu Picchu of aan het Titicacameer, en ook niet in Arequipa, Nazca of langs de Pacifische kust. Voor de standaardrondreis zijn malariatabletten dus niet nodig.

Ga je wel de Amazone in, bespreek tabletten dan in het consult. In risicogebied geldt altijd: muggenwerende middelen met DEET of icaridine, bedekkende kleding in de avond en een klamboe waar die niet standaard hangt. Krijg je binnen drie maanden na thuiskomst koorts, meld dan dat je in het Amazonegebied bent geweest.

Hoe lang van tevoren moet je vaccineren?

Plan je afspraak het liefst vier tot acht weken voor vertrek. Sommige schema's bestaan uit meerdere prikken met tijd ertussen, en bij gele koorts komt daar de wachttijd van tien dagen bovenop voordat het certificaat geldig is.

Ben je later? Ga alsnog. Hepatitis A beschermt al vanaf vertrek na één prik en een DTP-herhaling werkt snel. Alleen die tien dagen bij gele koorts zijn een harde grens.

Wat kosten vaccinaties voor Peru en wordt het vergoed?

Reisvaccinaties zitten niet in de basisverzekering maar in de aanvullende. Of jouw pakket ze dekt verschilt sterk per polis: sommige vergoeden alles, andere tot een maximum per jaar, en de goedkoopste niets.

De prijs per prik verschilt per aanbieder en er komen meestal consultkosten bovenop. Bel je zorgverzekeraar met de namen van de prikken die je waarschijnlijk nodig hebt, en vraag de vaccinatieplek vooraf om een totaalprijs inclusief consult. Malariatabletten zijn een aparte kostenpost.

Waar laat je de prikken zetten?

Je kunt terecht bij de GGD, bij gespecialiseerde vaccinatiecentra en bij sommige huisartsenpraktijken. Voor de werking maakt de plek niets uit; wachttijd en prijs verschillen wel. Twee dingen zijn voor Peru het navragen waard: mag deze plek gele koorts zetten, wat alleen op een erkende gelekoortsvaccinatieplaats mag, en kunnen ze een malariarecept verzorgen.

Je gele boekje: bewaar het goed

Alle prikken worden bijgeschreven in het internationale vaccinatiebewijs, het gele boekje. Dat is voor de rest van je leven je bewijs van wat je hebt gehad, en het scheelt je bij een volgende reis geld en onnodige prikken.

Vaccinatiebewijs kwijt? De plek waar je gevaccineerd bent bewaart je gegevens meestal een aantal jaren, dus vraag daar eerst na; je huisarts kan ook in je dossier kijken. Vind je niets terug, dan kan een bloedtest soms uitwijzen of je nog beschermd bent, en anders wordt er opnieuw gevaccineerd. Maak voortaan een foto van elke bladzijde.

Naast de prikken

Veel van wat reizigers in Peru overkomt, heeft geen vaccin.

• Hoogteziekte is voor Peru de meest onderschatte klacht. Cusco ligt op ongeveer 3.400 meter en het Titicacameer nog hoger. Plan de eerste dagen rustig in en bespreek in het consult of medicatie voor jou zinvol is.
• Drink water uit een gesloten fles of goed gekookt water, en wees terughoudend met ijsblokjes als je de bron niet kent.
• Ceviche is rauwe vis, en dus geen verstandige keuze op een marktkraam zonder koeling.
• Smeer overdag muggenwerend in de laaglanden: de mug die dengue overbrengt steekt juist bij daglicht.
• Aai geen honden en blijf uit de buurt van vleermuizen. Na een beet, krab of lik spoel je de wond tien tot vijftien minuten met stromend water en zoek je dezelfde dag medische hulp, ook mét vaccinatie vooraf.

Veelgestelde vragen

Welke vaccinaties heb ik nodig voor Peru?

Er is geen set die voor iedereen geldt. DTP en hepatitis A komen bij vrijwel elke reiziger ter sprake; gele koorts, hondsdolheid, hepatitis B en buiktyfus hangen af van je route en verblijfsduur. Bovenaan deze pagina staat het volledige overzicht per categorie.

Heb ik een gelekoortsprik nodig voor Machu Picchu?

Nee. Voor een reis die beperkt blijft tot Lima, de stad Cusco, de Inca Trail en Machu Picchu wordt de gelekoortsvaccinatie niet geadviseerd. Ga je daarnaast de Amazone in, dan verandert dat.

Heb ik malariatabletten nodig voor Peru?

Alleen voor het laagland ten oosten van de Andes, waaronder Iquitos en Puerto Maldonado. Lima, Cusco, Machu Picchu en het Titicacameer zijn malariavrij.

Hoe ver van tevoren moet ik vaccineren voor Peru?

Vier tot acht weken is comfortabel. Ga je de Amazone in en heb je gele koorts nodig, houd dan rekening met tien dagen voordat het certificaat geldig is.

Wat kosten vaccinaties voor Peru?

Dat hangt af van welke prikken je nodig hebt en waar je ze laat zetten. Reken op een bedrag per vaccinatie plus consultkosten en vraag vooraf om een totaalprijs. Malariatabletten komen los bovenop.

Worden reisvaccinaties voor Peru vergoed?

Niet vanuit de basisverzekering. Veel aanvullende pakketten vergoeden ze deels of geheel; bel je verzekeraar met de namen van de prikken.

Mijn vaccinatiebewijs is kwijt, wat nu?

Vraag eerst na bij de plek waar je gevaccineerd bent, daarna bij je huisarts. Levert dat niets op, dan kan een bloedtest soms uitkomst bieden of wordt er opnieuw geprikt.

Disclaimer

Gebruik dit artikel als voorbereiding, niet als voorschrift. Officiële eisen en medische inzichten veranderen, en jouw situatie bepaalt het advies. Een actueel consult blijft de bron.