Laos

Voor Laos gelden geen verplichte inreisvaccinaties als je rechtstreeks vanuit Nederland vertrekt. Wel worden een paar prikken vaak aanbevolen: hepatitis A, buiktyfus, een DTP-herhaling en een BMR-check komen bij vrijwel elke reiziger op tafel, en afhankelijk van je route ook hondsdolheid. Malaria speelt in Laos vooral in het zuiden. Hieronder lees je wat het advies voor jouw reis betekent, wanneer je moet beginnen en wat het kost.

Wat betekent dit advies voor jouw reis?

Het verschil zit niet in het land, maar in hoe je het invult. Tien dagen Vientiane, Luang Prabang en Vang Vieng, met guesthouses en de langzame boot over de Mekong, is een ander risicoprofiel dan een maand rondtrekken door de Bolaven-hoogvlakte, de Vierduizend Eilanden en de dorpen in Attapeu.

Voor de eerste reiziger draait het om de basis: is je DTP nog geldig, is je BMR compleet, en heb je hepatitis A ooit gehad? Buiktyfus komt er snel bij als je veel lokaal eet. Voor de tweede reiziger komen ook hondsdolheid en, bij langer verblijf op het platteland rond rijstvelden, Japanse encefalitis in beeld. Hondsdolheid weegt in Laos zwaarder dan in veel buurlanden, omdat de zorg buiten Vientiane en Luang Prabang beperkt is en je bij een beet soms ver van goede hulp zit. Ben je zwanger, gebruik je afweerremmende medicijnen of reis je met kleine kinderen, dan verandert het advies sowieso.

Malaria in Laos: de zuidelijke provincies

Malaria komt in Laos voor, maar niet overal even sterk. Het risico concentreert zich in het zuiden, in de provincies Attapeu, Champasak, Khammouane, Salavan, Savannakhet en Sekong. Elders in het land zijn gevallen zeldzaam, en in Vientiane en Luang Prabang speelt het praktisch niet.

Voor een reis langs de bekende plekken in het noorden zijn malariatabletten daarom meestal niet nodig. Ga je langer het zuiden in, slaap je in dorpen of trek je door bosgebied, dan is het gesprek anders en kunnen tabletten zinvol zijn. Wat in beide gevallen geldt: muggenwerende middelen met DEET of icaridine, bedekkende kleding in de avond en een klamboe waar die niet hangt. Krijg je na thuiskomst koorts, meld dan altijd dat je in Laos bent geweest.

Hoe lang van tevoren moet je vaccineren?

Plan je afspraak het liefst vier tot acht weken voor vertrek. Sommige schema's bestaan uit meerdere prikken met tijd ertussen, en die ruimte wil je hebben.

Ben je later? Ga alsnog. Dit is het hardnekkigste misverstand rond reisvaccinaties: dat het te laat zou zijn. Hepatitis A beschermt al vanaf vertrek na een enkele prik, een DTP-herhaling werkt snel, en voor de rest krijg je in elk geval helderheid over wat nog kan. Zelfs een afspraak in de week voor vertrek is zinvoller dan helemaal niet gaan.

Wat kosten vaccinaties voor Laos en wordt het vergoed?

Reisvaccinaties zitten niet in de basisverzekering. Ze vallen onder de aanvullende verzekering, en of jouw pakket ze dekt en tot welk bedrag verschilt sterk per polis. Sommige aanvullende pakketten vergoeden reisvaccinaties volledig, andere tot een maximumbedrag per jaar, en de goedkoopste pakketten helemaal niet.

De prijs per prik verschilt bovendien per aanbieder, en er komen vaak consultkosten bij. Bel daarom je verzekeraar met de namen van de prikken die je waarschijnlijk nodig hebt, en vraag vooraf naar de totaalprijs inclusief consult. Heb je tabletten nodig voor het zuiden, dan zijn het recept en de tabletten een aparte kostenpost.

Waar laat je de prikken zetten?

Je kunt terecht bij de GGD, bij gespecialiseerde vaccinatiecentra en bij sommige huisartsenpraktijken. Voor de werking van de meeste reisvaccinaties maakt de plek niets uit; wat wel scheelt zijn de wachttijd, de prijs en of ze ook malariarecepten mogen uitschrijven. Een gelekoortsprik mag alleen op een erkende gelekoortsvaccinatieplaats, wat voor een directe reis naar Laos niet speelt.

Je gele boekje: bewaar het goed

Alle prikken worden bijgeschreven in het internationale vaccinatiebewijs, het gele boekje. Dat is niet alleen een formaliteit: het is voor de rest van je leven je bewijs van wat je al hebt gehad, en het scheelt je bij een volgende reis geld en onnodige prikken.

Kwijt? Niet onoverkomelijk. De plek waar je bent gevaccineerd bewaart je gegevens meestal een aantal jaren, dus vraag daar eerst na; je huisarts kan ook in je dossier kijken. Vind je niets terug, dan wijst een bloedtest soms uit of je nog beschermd bent, en anders wordt er opnieuw gevaccineerd. Vervelend, niet gevaarlijk. Maak voortaan een foto van elke bladzijde.

Naast de prikken

Het grootste deel van de reizigers dat ziek wordt in Laos, is dat niet door iets waar een prik tegen bestaat. Buikklachten door eten en drinken staan met afstand bovenaan.

• Drink water uit een gesloten fles of goed gekookt water, en wees terughoudend met ijsblokjes als je twijfelt over de bron.
• Straatkeukens zijn niet per definitie riskant: kies kraampjes met veel doorloop waar ter plekke gaar wordt gekookt.
• Wees voorzichtig met rauwe groente, ongeschild fruit en rauwe visgerechten.
• Smeer je ook overdag in: de mug die dengue overbrengt steekt juist overdag, en Laos kent geregeld dengue-uitbraken.
• Aai geen honden en voer geen apen. Krijg je toch een beet, krab of lik, spoel de wond dan tien tot vijftien minuten met stromend water en zoek dezelfde dag medische hulp. Ook als je vooraf gevaccineerd bent. Reken erop dat je daarvoor soms naar Vientiane of over de grens moet.
• Zwem niet in de Mekong bij de Vierduizend Eilanden en andere langzaam stromende delen: daar speelt schistosomiasis, en tegen die aandoening bestaat geen vaccin.

Veelgestelde vragen

Welke vaccinaties heb ik nodig voor Laos?

Er is geen set die voor iedereen geldt. Bij vrijwel elke reiziger komen DTP, BMR, hepatitis A en buiktyfus ter sprake; hondsdolheid en Japanse encefalitis hangen af van je route en je activiteiten. Bovenaan deze pagina staat het volledige overzicht per categorie.

Zijn er verplichte vaccinaties voor Laos?

Nee, niet als je rechtstreeks vanuit Nederland reist. Kom je aan vanuit of via een land waar gele koorts voorkomt, dan kan Laos een internationaal vaccinatiebewijs vragen.

Heb ik malariatabletten nodig voor Laos?

Dat hangt van je route af. Malaria speelt vooral in de zuidelijke provincies Attapeu, Champasak, Khammouane, Salavan, Savannakhet en Sekong; elders zijn gevallen zeldzaam en zijn tabletten meestal niet nodig.

Hoe lang van tevoren moet ik vaccineren voor Laos?

Vier tot acht weken is comfortabel. Later kan ook: veel prikken werken snel genoeg om nog nut te hebben.

Is een rabiesvaccinatie zinvol voor Laos?

Vaker dan bij veel andere bestemmingen, juist omdat goede spoedzorg buiten de grote steden ver weg kan zijn. Let op: ook met vaccinatie vooraf heb je na een beet altijd direct medische hulp nodig. De prikken vooraf geven je meer tijd en maken de behandeling eenvoudiger.

Wat kosten vaccinaties voor Laos en worden ze vergoed?

De prijs verschilt per prik en per aanbieder, en er komen meestal consultkosten bij. Vergoeding loopt niet via de basisverzekering maar via de aanvullende verzekering; bel je verzekeraar met de namen van de prikken om verrassingen te voorkomen.

Heb ik een gelekoortsstempel nodig voor Laos?

Alleen als je aankomt vanuit of via een land waar gele koorts voorkomt. Rechtstreeks vanuit Nederland is dat niet aan de orde: gele koorts komt in Laos en de rest van Azie niet voor.

Disclaimer

Gebruik dit artikel als voorbereiding, niet als voorschrift. Officiële eisen en medische inzichten veranderen, en jouw situatie bepaalt het advies. Een actueel consult blijft de bron.