Indonesie

Voor Indonesie gelden geen verplichte inreisvaccinaties als je rechtstreeks vanuit Nederland vertrekt. Toch loont het om je prikken na te lopen: hepatitis A en een DTP-herhaling komen bij vrijwel elke reiziger op tafel, en afhankelijk van je route spelen hondsdolheid, buiktyfus of malaria mee. Indonesie is bovendien geen enkele bestemming maar een land van duizenden eilanden, en dat verschil zie je terug in het advies. Hieronder lees je wat dat voor jouw reis betekent en wat het kost.

Wat betekent dit advies voor jouw reis?

Het verschil zit niet in het land, maar in hoe je het invult. Tien dagen in een resort in Seminyak of Ubud, met eten uit de hotelkeuken en airco tegen de muggen, is een ander risicoprofiel dan drie maanden rondtrekken van Java naar Flores met warungs, nachtboten en homestays.

Voor de eerste reiziger draait het om de basis: is je DTP nog geldig, en heb je hepatitis A ooit gehad? Voor de tweede komen ook buiktyfus, hondsdolheid en, bij langer verblijf op het platteland, Japanse encefalitis in beeld. Hondsdolheid verdient bij Indonesie extra aandacht: de apenbossen op Bali en de zwerfhonden op veel eilanden leveren jaarlijks flink wat beten op.

Wie zwanger is, afweerremmende medicijnen gebruikt of met kleine kinderen reist, krijgt sowieso een ander advies.

Malaria in Indonesie: het risico zit in het oosten

Dit is het punt waarop reizigers het vaakst onnodig schrikken. Malaria komt in Indonesie voor, maar niet in het deel van het land waar de meeste Nederlanders komen. Het echte risico zit in Papoea, dus Papua en West-Papoea, en in afgelegen delen van oostelijk Indonesie zoals Maluku en stukken van Oost-Nusa Tenggara.

Voor Bali, Lombok, Java, Sumatra en Jakarta zijn malariatabletten in de praktijk niet nodig. Ga je naar Papoea, bijvoorbeeld voor duiken in Raja Ampat of een trektocht in het Baliem-dal, dan is het gesprek anders en horen tabletten er meestal wel bij. Wat overal geldt: muggenwerende middelen met DEET of icaridine, bedekkende kleding in de avond en een klamboe waar die niet hangt. Krijg je na thuiskomst koorts, meld dan altijd dat je in Indonesie bent geweest.

Hoe lang van tevoren moet je vaccineren?

Plan je afspraak het liefst vier tot acht weken voor vertrek. Sommige schema's bestaan uit meerdere prikken met tijd ertussen, en die ruimte wil je hebben.

Ben je later? Ga alsnog. Dit is het hardnekkigste misverstand rond reisvaccinaties: dat het te laat zou zijn. Hepatitis A beschermt al vanaf vertrek na een enkele prik, een DTP-herhaling werkt snel, en voor de rest krijg je in elk geval helderheid over wat nog kan. Zelfs een afspraak in de week voor vertrek is zinvoller dan helemaal niet gaan.

Wat kosten vaccinaties voor Indonesie en wordt het vergoed?

Reisvaccinaties zitten niet in de basisverzekering. Ze vallen onder de aanvullende verzekering, en of jouw pakket ze dekt en tot welk bedrag verschilt sterk per polis. Sommige aanvullende pakketten vergoeden reisvaccinaties volledig, andere tot een maximumbedrag per jaar, en de goedkoopste pakketten helemaal niet.

De prijs per prik verschilt bovendien per aanbieder, en er komen vaak consultkosten bij. Bel daarom je verzekeraar met de namen van de prikken die je waarschijnlijk nodig hebt, en vraag vooraf naar de totaalprijs inclusief consult. Voor Papoea zijn het malariarecept en de tabletten een aparte kostenpost.

Waar laat je de prikken zetten?

Je kunt terecht bij de GGD, bij gespecialiseerde vaccinatiecentra en bij sommige huisartsenpraktijken. Voor de werking van de meeste reisvaccinaties maakt de plek niets uit; wat wel scheelt zijn de wachttijd, de prijs en of ze ook malariarecepten mogen uitschrijven. Een gelekoortsprik mag alleen op een erkende gelekoortsvaccinatieplaats, wat voor een directe reis naar Indonesie niet speelt.

Je gele boekje: bewaar het goed

Alle prikken worden bijgeschreven in het internationale vaccinatiebewijs, het gele boekje. Dat is niet alleen een formaliteit: het is voor de rest van je leven je bewijs van wat je al hebt gehad, en het scheelt je bij een volgende reis geld en onnodige prikken.

Kwijt? Niet onoverkomelijk. De plek waar je bent gevaccineerd bewaart je gegevens meestal een aantal jaren, dus vraag daar eerst na; je huisarts kan ook in je dossier kijken. Vind je niets terug, dan wijst een bloedtest soms uit of je nog beschermd bent, en anders wordt er opnieuw gevaccineerd. Vervelend, niet gevaarlijk. Maak voortaan een foto van elke bladzijde.

Naast de prikken

Het grootste deel van de reizigers dat ziek wordt in Indonesie, is dat niet door iets waar een prik tegen bestaat. Buikklachten door eten en drinken staan met afstand bovenaan.

• Drink water uit een gesloten fles of goed gekookt water, en wees terughoudend met ijsblokjes als je twijfelt over de bron.
• Warungs en straatkeukens zijn niet per definitie riskant: kies plekken met veel doorloop waar ter plekke gaar wordt gekookt.
• Wees voorzichtig met rauwe groente, ongeschild fruit en schaaldieren.
• Blijf overdag ook muggenwerend smeren: de mug die dengue overbrengt steekt juist overdag, en dengue speelt op Bali en Java echt.
• Voer geen apen en houd afstand in de apenbossen bij Ubud en Uluwatu. Krijg je toch een beet, krab of lik van een aap, hond of vleermuis, spoel de wond dan tien tot vijftien minuten met stromend water en zoek dezelfde dag medische hulp. Ook als je vooraf gevaccineerd bent.
• Zwem niet in meren en langzaam stromende rivieren in risicogebied: tegen schistosomiasis bestaat geen vaccin, vermijden is het hele advies.

Veelgestelde vragen

Welke vaccinaties heb ik nodig voor Indonesie?

Er is geen set die voor iedereen geldt. Bij vrijwel elke reiziger komen DTP, BMR, hepatitis A en buiktyfus ter sprake; hondsdolheid en Japanse encefalitis hangen af van je route en je activiteiten. Bovenaan deze pagina staat het volledige overzicht per categorie.

Welke vaccinaties heb ik nodig voor Bali?

Voor Bali gelden dezelfde adviezen als voor de rest van Indonesie, met een accent op hepatitis A en hondsdolheid vanwege de apen en zwerfhonden. Malariatabletten zijn voor Bali niet nodig.

Zijn er verplichte vaccinaties voor Indonesie?

Nee, niet als je rechtstreeks vanuit Nederland reist. Kom je aan vanuit een land waar gele koorts voorkomt, dan vraagt Indonesie een internationaal vaccinatiebewijs bij aankomst.

Heb ik malariatabletten nodig voor Indonesie?

Voor Bali, Java, Lombok, Sumatra en Jakarta niet. Voor Papoea en afgelegen delen van oostelijk Indonesie komen tabletten wel in beeld. Leg je route voor in het consult.

Hoe lang van tevoren moet ik vaccineren voor Indonesie?

Vier tot acht weken is comfortabel. Later kan ook: veel prikken werken snel genoeg om nog nut te hebben.

Is een rabiesvaccinatie zinvol voor Indonesie?

Vaker dan reizigers denken, zeker op Bali en bij trekken, fietsen, duiken op afgelegen eilanden of werken met dieren. Let op: ook met vaccinatie vooraf heb je na een beet altijd direct medische hulp nodig. De prikken vooraf geven je meer tijd en maken de behandeling eenvoudiger.

Wat kosten vaccinaties voor Indonesie en worden ze vergoed?

De prijs verschilt per prik en per aanbieder, en er komen meestal consultkosten bij. Vergoeding loopt niet via de basisverzekering maar via de aanvullende verzekering; bel je verzekeraar met de namen van de prikken om verrassingen te voorkomen.

Heb ik een gelekoortsstempel nodig voor Indonesie?

Alleen als je aankomt vanuit of via een land waar gele koorts voorkomt. Rechtstreeks vanuit Nederland is dat niet aan de orde: gele koorts komt in Indonesie en de rest van Azie niet voor.

Disclaimer

Gebruik dit artikel als voorbereiding, niet als voorschrift. Officiële eisen en medische inzichten veranderen, en jouw situatie bepaalt het advies. Een actueel consult blijft de bron.