Cambodja

Voor Cambodja gelden geen verplichte inreisvaccinaties als je rechtstreeks vanuit Nederland vertrekt. Wel worden een paar prikken vaak aanbevolen: hepatitis A, buiktyfus, een DTP-herhaling en een BMR-check komen bij vrijwel elke reiziger op tafel, en afhankelijk van je route ook hondsdolheid. Malaria speelt er, maar niet op de klassieke route langs Phnom Penh en Angkor. Hieronder lees je wat het advies voor jouw reis betekent, wanneer je moet beginnen en wat het kost.

Wat betekent dit advies voor jouw reis?

Het verschil zit niet in het land, maar in hoe je het invult. Tien dagen Phnom Penh, Siem Reap en de tempels van Angkor, met hotels en restaurants, is een ander risicoprofiel dan een maand rondtrekken via Battambang, Ratanakiri en Mondulkiri, met bootreizen, dorpen en jungletochten.

Voor de eerste reiziger draait het om de basis: is je DTP nog geldig, is je BMR compleet, en heb je hepatitis A ooit gehad? Buiktyfus komt er snel bij als je veel lokaal eet. Voor de tweede reiziger komen ook hondsdolheid en, bij langer verblijf op het platteland rond rijstvelden, Japanse encefalitis in beeld. Hondsdolheid is in Cambodja geen theoretisch punt: er zijn veel zwerfhonden en de zorg is buiten de grote steden beperkt. Ben je zwanger, gebruik je afweerremmende medicijnen of reis je met kleine kinderen, dan verandert het advies sowieso.

Malaria in Cambodja: bosrijke grensgebieden, niet de tempels

Dit is het punt waarop reizigers onnodig schrikken. In Phnom Penh is er geen malariarisico. Rond Angkor Wat, Siem Reap en het Tonlé Sapmeer is het risico zeer laag. Voor de standaardrondreis zijn malariatabletten dus meestal niet nodig.

Waar het wel speelt, zijn de beboste en rurale gebieden, met name de westelijke provincies langs de grens met Thailand en het noordoosten bij Ratanakiri en Mondulkiri. In die westelijke grensstreek is bovendien resistentie tegen bepaalde malariamiddelen een bekend probleem, wat de keuze van tabletten beïnvloedt. Ga je daar slapen of trekken, leg die route dan voor in het consult. Muggenwerende middelen met DEET of icaridine, bedekkende kleding in de avond en een klamboe waar die niet hangt zijn overal verstandig. Krijg je na thuiskomst koorts, meld dan altijd dat je in Cambodja bent geweest.

Hoe lang van tevoren moet je vaccineren?

Plan je afspraak het liefst vier tot acht weken voor vertrek. Sommige schema's bestaan uit meerdere prikken met tijd ertussen, en die ruimte wil je hebben.

Ben je later? Ga alsnog. Dit is het hardnekkigste misverstand rond reisvaccinaties: dat het te laat zou zijn. Hepatitis A beschermt al vanaf vertrek na een enkele prik, een DTP-herhaling werkt snel, en voor de rest krijg je in elk geval helderheid over wat nog kan. Zelfs een afspraak in de week voor vertrek is zinvoller dan helemaal niet gaan.

Wat kosten vaccinaties voor Cambodja en wordt het vergoed?

Reisvaccinaties zitten niet in de basisverzekering. Ze vallen onder de aanvullende verzekering, en of jouw pakket ze dekt en tot welk bedrag verschilt sterk per polis. Sommige aanvullende pakketten vergoeden reisvaccinaties volledig, andere tot een maximumbedrag per jaar, en de goedkoopste pakketten helemaal niet.

De prijs per prik verschilt bovendien per aanbieder, en er komen vaak consultkosten bij. Bel daarom je verzekeraar met de namen van de prikken die je waarschijnlijk nodig hebt, en vraag vooraf naar de totaalprijs inclusief consult. Heb je wel tabletten nodig, dan zijn het recept en de tabletten een aparte kostenpost.

Waar laat je de prikken zetten?

Je kunt terecht bij de GGD, bij gespecialiseerde vaccinatiecentra en bij sommige huisartsenpraktijken. Voor de werking van de meeste reisvaccinaties maakt de plek niets uit; wat wel scheelt zijn de wachttijd, de prijs en of ze ook malariarecepten mogen uitschrijven. Een gelekoortsprik mag alleen op een erkende gelekoortsvaccinatieplaats, wat voor een directe reis naar Cambodja niet speelt.

Je gele boekje: bewaar het goed

Alle prikken worden bijgeschreven in het internationale vaccinatiebewijs, het gele boekje. Dat is niet alleen een formaliteit: het is voor de rest van je leven je bewijs van wat je al hebt gehad, en het scheelt je bij een volgende reis geld en onnodige prikken.

Kwijt? Niet onoverkomelijk. De plek waar je bent gevaccineerd bewaart je gegevens meestal een aantal jaren, dus vraag daar eerst na; je huisarts kan ook in je dossier kijken. Vind je niets terug, dan wijst een bloedtest soms uit of je nog beschermd bent, en anders wordt er opnieuw gevaccineerd. Vervelend, niet gevaarlijk. Maak voortaan een foto van elke bladzijde.

Naast de prikken

Het grootste deel van de reizigers dat ziek wordt in Cambodja, is dat niet door iets waar een prik tegen bestaat. Buikklachten door eten en drinken staan met afstand bovenaan.

• Drink water uit een gesloten fles of goed gekookt water, en wees terughoudend met ijsblokjes als je twijfelt over de bron.
• Straatkeukens zijn niet per definitie riskant: kies kraampjes met veel doorloop waar ter plekke gaar wordt gekookt.
• Wees voorzichtig met rauwe groente, ongeschild fruit en schaaldieren.
• Smeer je ook overdag in: de mug die dengue overbrengt steekt juist overdag, en dengue speelt in Cambodja in steden en op het platteland.
• Aai geen honden en voer geen apen bij de tempels. Krijg je toch een beet, krab of lik, spoel de wond dan tien tot vijftien minuten met stromend water en zoek dezelfde dag medische hulp. Ook als je vooraf gevaccineerd bent.
• Zwem niet in de Mekong of in langzaam stromende zijrivieren in risicogebied: tegen schistosomiasis bestaat geen vaccin, vermijden is het hele advies.

Veelgestelde vragen

Welke vaccinaties heb ik nodig voor Cambodja?

Er is geen set die voor iedereen geldt. Bij vrijwel elke reiziger komen DTP, BMR, hepatitis A en buiktyfus ter sprake; hondsdolheid en Japanse encefalitis hangen af van je route en je activiteiten. Bovenaan deze pagina staat het volledige overzicht per categorie.

Zijn er verplichte vaccinaties voor Cambodja?

Nee, niet als je rechtstreeks vanuit Nederland reist. Kom je aan vanuit of via een land waar gele koorts voorkomt, dan kan Cambodja een internationaal vaccinatiebewijs vragen.

Heb ik malariatabletten nodig voor Cambodja?

Voor Phnom Penh, Siem Reap en Angkor niet. Alleen bij verblijf in beboste en rurale gebieden, vooral in de westelijke grensstreek met Thailand en in het noordoosten, komen tabletten in beeld.

Hoe lang van tevoren moet ik vaccineren voor Cambodja?

Vier tot acht weken is comfortabel. Later kan ook: veel prikken werken snel genoeg om nog nut te hebben.

Is een rabiesvaccinatie zinvol voor Cambodja?

Vaker dan reizigers denken, vanwege de vele zwerfhonden en de beperkte zorg buiten de steden. Let op: ook met vaccinatie vooraf heb je na een beet altijd direct medische hulp nodig. De prikken vooraf geven je meer tijd en maken de behandeling eenvoudiger.

Wat kosten vaccinaties voor Cambodja en worden ze vergoed?

De prijs verschilt per prik en per aanbieder, en er komen meestal consultkosten bij. Vergoeding loopt niet via de basisverzekering maar via de aanvullende verzekering; bel je verzekeraar met de namen van de prikken om verrassingen te voorkomen.

Heb ik een gelekoortsstempel nodig voor Cambodja?

Alleen als je aankomt vanuit of via een land waar gele koorts voorkomt. Rechtstreeks vanuit Nederland is dat niet aan de orde: gele koorts komt in Cambodja en de rest van Azie niet voor.

Disclaimer

Gebruik dit artikel als voorbereiding, niet als voorschrift. Officiële eisen en medische inzichten veranderen, en jouw situatie bepaalt het advies. Een actueel consult blijft de bron.