Allergietest: wat kun je met bloed testen en wat betekent de uitslag?
Een allergietest via bloed meet IgE tegen pollen, huisstofmijt of voeding. Lees wat een uitslag echt betekent en wanneer testen wel of niet zinvol is.
4 verdiepingsartikelen · onafhankelijk van aanbieders
Medisch beoordeeld doorAernout Zuiderbaan· Orthopedisch Chirurg
Met een allergietest via bloed meet het lab IgE-afweerstoffen tegen stoffen als pollen, huisstofmijt, huidschilfers van dieren of voedingsmiddelen. Zo'n test kan met een vingerprik thuis of via de huisarts. Het belangrijkste om vooraf te weten: een positieve uitslag is nog geen allergie. De uitslag telt pas mee in combinatie met je klachten.
Dat komt door het verschil tussen sensibilisatie en allergie. Sensibilisatie betekent dat je lichaam IgE-afweerstoffen tegen een stof heeft gemaakt. Veel mensen hebben dat zonder ooit klachten te krijgen. Van een allergie is pas sprake als je ook echt op die stof reageert. Op deze pagina lees je welke allergietesten er zijn, wat ze kunnen en waar de grenzen liggen.
Welke testen spelen mee
Inhalatieallergie en hooikoorts
De best onderbouwde toepassing van een IgE-bloedtest is inhalatieallergie: hooikoorts (pollen), huisstofmijt en dieren. Heb je passende klachten, zoals niesbuien en jeukende ogen in het pollenseizoen, dan kan de test bevestigen waar je op reageert. Dat is vooral nuttig als je gerichte maatregelen wilt nemen, bijvoorbeeld tegen huisstofmijt, of samen met je huisarts een behandeling wilt kiezen.
Voedselallergie
Ook voor voedselallergie bestaat een IgE-bloedtest, bijvoorbeeld op pinda, noten, melk of ei. Hier is de nuance het grootst: een positieve uitslag zonder klachten zegt weinig, en zelf voedingsmiddelen schrappen op basis van alleen een uitslag is onverstandig. Beoordeel een uitslag altijd samen met je klachtenverhaal, bij voorkeur met je huisarts. Na een ernstige reactie hoort onderzoek bij een arts, niet bij een thuistest.
Intolerantie is geen allergie
Bij een intolerantie ontbreekt de afweerreactie. Neem lactose-intolerantie: je mist het enzym om melksuiker te verteren, en daar zegt een IgE-test niets over. Ook belangrijk: IgG-testen die beloven voedselintoleranties op te sporen zijn niet bewezen zinvol. IgG-afweerstoffen tegen voedsel zijn een normale reactie op wat je eet, geen teken van overgevoeligheid. Richtlijnen raden deze testen daarom af.
Huid en eczeem
Bij eczeem is de verleiding groot om een allergie als oorzaak te zoeken, maar allergietesten verklaren eczeem meestal niet. Eczeem is vooral een probleem van de huidbarrière, en de behandeling verandert zelden door een IgE-uitslag. Vermoed je een contactallergie, bijvoorbeeld voor nikkel, dan is ander onderzoek nodig: plakproeven via de huisarts of dermatoloog, geen bloedtest.
Ook binnen dit thema
Artikel uit de kennisbankAllergietest kiezen: welke test past bij jouw klachten?Welke allergietest past bij jouw klachten? Lees hoe een IgE-test werkt, wat een positieve uitslag echt betekent en wanneer testen zinvol is of juist niet.
Artikel uit de kennisbankGlutenintolerantie test: zo wordt coeliakie vastgesteldEen glutenintolerantie test begint met bloedonderzoek via de huisarts. Lees welke klachten bij coeliakie horen en waarom je gluten blijft eten tot de test.Wanneer is testen zinvol, en wanneer niet
Testen is zinvol als je klachten een duidelijk patroon hebben en de uitslag je verder helpt. Denk aan elk voorjaar dezelfde niesbuien, klachten in stoffige ruimtes, of steeds een reactie na hetzelfde voedingsmiddel. Een IgE-bloedtest kan dan je vermoeden bevestigen en helpt bij het kiezen van maatregelen of een behandeling.
Niet zinvol is breed screenen op tientallen stoffen zonder klachten: hoe meer stoffen je test, hoe groter de kans op positieve uitslagen die niets betekenen. Ook bij vage klachten is een allergietest zelden het antwoord; aanhoudende moeheid heeft meestal een andere oorzaak. En bij ernstige reacties test je niet thuis, maar schakel je direct hulp in.
Wanneer naar de huisarts
- Word je na eten of een insectensteek benauwd, of zwellen je lippen, tong of keel op: bel direct 112.
- Heb je ooit een heftige reactie gehad op voedsel of een insectensteek: bespreek met je huisarts of je noodmedicatie nodig hebt.
- Klachten die je dagelijks leven blijven beperken, ook met vrij verkrijgbare middelen tegen bijvoorbeeld hooikoorts.
- Wil je bij een kind voedingsmiddelen schrappen: overleg eerst, schrap niet op eigen houtje.
Veelgestelde vragen
Kun je thuis een allergietest doen?
Ja, met een vingerprik-bloedtest kun je IgE tegen veelvoorkomende allergenen laten meten. De uitslag betekent alleen iets in combinatie met je klachten: een positieve uitslag zonder klachten is geen allergie. Twijfel je over de betekenis, leg de uitslag dan voor aan je huisarts.
Wat is het verschil tussen allergie en intolerantie?
Bij een allergie reageert je afweersysteem met IgE-afweerstoffen, vaak snel na contact, en soms heftig. Bij een intolerantie is er geen afweerreactie maar een verteringsprobleem, zoals bij lactose-intolerantie. Dat is vervelend, maar meestal niet gevaarlijk. Een allergietest kan een intolerantie dus ook niet aantonen.
Is een hooikoortstest zinvol?
Bij duidelijke seizoensklachten kun je vaak zonder test starten met een behandeling; de diagnose volgt meestal al uit het verhaal. Een test is zinvol als onduidelijk is waar je op reageert, of als je gerichte maatregelen of een gerichte behandeling overweegt. Bespreek dat bij twijfel met je huisarts.
Deze uitleg is algemene informatie en geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over een uitslag? Neem dan contact op met je huisarts.