Vermoeidheid begrijpen en aanpakken

• De oorzaak van vermoeidheid is vaak lastig te vinden.

• Slaap, stress en leefstijl spelen een grote rol bij moeheid.

• Langdurige of onverklaarde vermoeidheid vraagt om een bezoek aan de huisarts.

• Bij ME/CVS helpt rust nemen niet en is er geen bewezen genezende behandeling.

Vermoeidheid kan veel verschillende oorzaken hebben. Denk aan stress door problemen thuis, op je studie of op je werk. Ook slaaptekort of slecht slapen zorgt dat je je overdag moe voelt, net als bepaalde medicijnen, aanhoudende pijn of een ziekte. Soms blijft het lastig om precies te ontdekken waardoor je moe bent, en spelen meerdere dingen tegelijk mee. Heb je last van onregelmatige werktijden, dan kun je meer lezen over slaapproblemen door onregelmatige diensten.

Goede slaapgewoontes zijn belangrijk om vermoeidheid tegen te gaan. Probeer elke dag op hetzelfde tijdstip naar bed te gaan en op te staan. Overdag voldoende bewegen en regelmatig ontspannen helpt ook om 's nachts beter te slapen. Drink geen cafeïne, zoals koffie of energiedrank, in de zes uur voor het slapen, zodat je lichaam gemakkelijker tot rust komt. Het nemen van slaappillen, melatonine of valeriaan wordt afgeraden, want deze middelen lossen het echte probleem meestal niet op.

• Bij aanhoudende slaapproblemen kun je samen met je huisarts kijken naar een behandeling, bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen.

• Structuur en ontspanning zijn vaak effectiever dan medicatie.

Wil je meer weten over het aanpakken van slaapproblemen bij wisselende werktijden? Dan kun je lezen hoe je onregelmatige diensten structureel aanpakt.

Soms gaat vermoeidheid niet vanzelf over en is er geen duidelijke oorzaak. Bij ME/CVS ben je langer dan zes maanden ernstig moe en helpt rust nemen niet tegen de klachten. Er wordt geen lichamelijke of psychische oorzaak gevonden, ook niet na onderzoek. Helaas is er geen behandeling bekend waarmee de klachten bij ME/CVS overgaan. In deze situatie is het belangrijk om te zoeken naar manieren om met de vermoeidheid om te gaan en je dagelijks leven aan te passen.

Als je langer dan een paar weken moe bent, of als je vermoeidheid samen gaat met andere klachten zoals pijn, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts. De huisarts kan onderzoeken of er een medische oorzaak is en samen een plan maken. Bij ME/CVS kun je leren omgaan met de klachten met hulp van een praktijkondersteuner-ggz, maatschappelijk werker, psycholoog, ergotherapeut, fysiotherapeut of oefentherapeut. Deze zorgverleners bieden begeleiding bij het verdelen van je energie, het aanpassen van je dagelijkse activiteiten en het vinden van balans tussen inspanning en ontspanning. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.

Wanneer moet ik met vermoeidheid naar de huisarts?

Je moet naar de huisarts als je langer dan een paar weken moe bent of als de vermoeidheid samengaat met andere klachten zoals pijn, koorts of gewichtsverlies. De huisarts kan onderzoeken wat er aan de hand is en samen een plan maken. Dit geldt ook als vermoeidheid je dagelijkse leven belemmert.

Helpen slaappillen of melatonine bij vermoeidheid?

Slaappillen, melatonine of valeriaan worden afgeraden bij slaapproblemen. Ze lossen de oorzaak van vermoeidheid meestal niet op en kunnen bijwerkingen hebben. Beter is om te focussen op betere slaapgewoontes en ontspanning.

Wat kan ik doen als ik al maanden moe ben en rust niet helpt?

Als je al maanden moe bent en rust helpt niet, kun je denken aan ME/CVS. Er is geen behandeling die de klachten laat verdwijnen, maar je kunt leren omgaan met de vermoeidheid met hulp van zorgverleners als een ergotherapeut of psycholoog. Neem contact op met de huisarts voor advies en begeleiding.