Relative energy deficiency in sport: wat je moet weten

• RED-S ontstaat door een langdurig energietekort bij sporters, met gevolgen voor het hele lichaam.

• Zowel mannen als vrouwen kunnen RED-S krijgen, maar de symptomen verschillen.

• Het risico op botbreuken, verminderde prestaties en psychische klachten neemt fors toe.

• Herstel vraagt vaak om een multidisciplinaire aanpak en kan lang duren.

Relative Energy Deficiency in Sport (RED-S) ontstaat wanneer je als sporter structureel minder energie binnenkrijgt dan je verbruikt. Dit energietekort kan zich langzaam opbouwen en zorgt ervoor dat je lichaam niet meer goed kan functioneren. Zowel mannen als vrouwen, en zeker ook jonge sporters, lopen risico op het ontwikkelen van RED-S. Bij jongeren kan RED-S niet alleen invloed hebben op sportprestaties, maar ook de groei en puberteit vertragen. Intensief sporten zonder voldoende voeding vergroot het gevaar dat deze klachten ontstaan.

Het is belangrijk dat coaches, ouders en sporters bewust zijn van deze risico's. Zo kun je tijdig signalen herkennen en ingrijpen voordat er blijvende schade ontstaat. Wil je meer weten over energiehuishouding en gezondheid? Lees dan ook over leefstijlinterventies bij diabetes type 2.

RED-S beïnvloedt meerdere lichaamssystemen tegelijk. Je kunt klachten krijgen van het hormonale systeem, het immuunsysteem, het hart- en vaatsysteem en vooral het botstelsel. Vrouwen merken soms dat de menstruatie uitblijft (amenorroe), terwijl mannen een verlaagd testosterongehalte kunnen krijgen. Dit verhoogt bij beide het risico op botbreuken en osteoporose. Ook vruchtbaarheidsproblemen komen vaker voor bij vrouwen met RED-S.

• Krachtverlies, sneller vermoeid raken en langer herstel na inspanning

• Verhoogde kans op botbreuken en zwakkere botten

• Meer kans op infecties door een verzwakt immuunsysteem

• Psychische klachten zoals depressie, angst en eetstoornissen

• Bij jongeren: remming van groei en puberteit

Psychische klachten zijn niet altijd direct zichtbaar, maar kunnen het herstel flink bemoeilijken. Wil je weten hoe overgewicht en energie-inname samenhangen? Bekijk dan diabetes type 2 en de rol van overgewicht.

De diagnose RED-S wordt gesteld op basis van een combinatie van klachten en onderzoek. Een arts kijkt naar je symptomen, doet lichamelijk onderzoek en laat bloedonderzoek uitvoeren om onder andere hormoonwaarden te meten. Soms is een DEXA-scan nodig om de botdichtheid te bepalen, vooral als er verdenking is op osteoporose of verhoogd fractuurrisico.

Het is belangrijk om alle lichamelijke én psychische signalen serieus te nemen. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie als je een gespecialiseerd team zoekt.

Behandeling van RED-S vraagt om een team van specialisten, meestal een sportarts, diëtist en psycholoog. De eerste stap is altijd het verhogen van je energie-inname en/of het verminderen van je trainingsbelasting. Dit helpt je lichaam te herstellen van het tekort en voorkomt verdere schade.

• Samen met een diëtist bepaal je hoeveel extra energie je nodig hebt.

• Een sportarts begeleidt het aanpassen van je trainingsschema.

• Een psycholoog helpt bij het omgaan met psychische klachten en eetproblemen.

Afhankelijk van hoe lang het energietekort heeft bestaan, kan herstel maanden tot zelfs jaren duren. Vroeg ingrijpen vergroot de kans op volledig herstel en beperkt blijvende gevolgen. Lees meer over hoe leefstijl je gezondheid beïnvloedt.

Preventie van RED-S begint met goede voorlichting over voldoende energie-inname. Dit is belangrijk voor sporters zelf, maar ook voor trainers, coaches en ouders van jonge sporters. Door op tijd signalen te herkennen en het belang van voldoende voeding te benadrukken, kun je ernstige gevolgen voorkomen.

Regelmatige evaluatie van voeding en trainingsbelasting helpt om RED-S vroeg te signaleren. Wil je weten welke leefstijlfactoren nog meer invloed hebben op sport en gezondheid? Kijk dan eens naar onze uitleg over de rol van overgewicht bij diabetes.

Hoe weet ik of ik risico loop op RED-S?

Je loopt risico als je langdurig meer energie verbruikt door sport dan je via voeding binnenkrijgt, vooral bij intensief trainen zonder voldoende herstel. Symptomen zijn onder andere vermoeidheid, krachtverlies, menstruatiestoornissen of vaker ziek zijn. Merk je deze klachten, neem dan contact op met een sportarts.

Kan RED-S vanzelf overgaan als ik meer ga eten?

Het verhogen van je energie-inname is de eerste stap, maar herstel vraagt meestal om begeleiding van meerdere specialisten en kan maanden tot jaren duren. Soms zijn er ook aanpassingen in training en ondersteuning nodig bij psychische klachten. Snelle verbetering is zeldzaam als het energietekort al lang bestaat.

Welke specialist kan mij het beste helpen bij RED-S?

Een sportarts is het eerste aanspreekpunt bij RED-S. Vaak werken een diëtist en psycholoog samen met de sportarts om je herstel te begeleiden. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.