Psychogene niet‑epileptische aanvallen (PNEA) begrijpen en behandelen

• Psychogene niet-epileptische aanvallen (PNEA) zijn geen echte epilepsie, maar ontstaan door een verstoring in de signaaloverdracht tussen hersenen en lichaam.

• Klachten als bewustzijnsverlies, verlamming of spraakproblemen verdwijnen vaak binnen enkele maanden, soms zelfs binnen een dag.

• Behandeling bestaat meestal uit psychotherapie, soms aangevuld met fysiotherapie of medicatie.

• PNEA kan samenhangen met nare ervaringen in het verleden, zoals trauma in de jeugd.

Psychogene niet-epileptische aanvallen (PNEA) zijn aanvallen waarbij de signalen van de hersenen naar het lichaam niet goed worden doorgegeven. Dit veroorzaakt klachten die lijken op epilepsie, maar een andere oorzaak hebben. De symptomen kunnen bestaan uit bewustzijnsverlies, verlammingsverschijnselen, problemen met praten, slikken, zien of horen. Omdat de signalen verkeerd worden verwerkt, ontstaan deze klachten zonder dat er schade is aan het zenuwstelsel. Soms worden PNEA verward met andere neurologische aandoeningen, zoals slaapproblemen door onregelmatige diensten, maar de oorzaak is anders.

Dissociatieve klachten die bij PNEA voorkomen, ontstaan vaak na nare ervaringen in de jeugd, zoals trauma of stress. De klachten zijn niet het gevolg van schade aan het zenuwstelsel, maar van een verstoring in de communicatie tussen hersenen en lichaam. Psychische factoren zoals angst, stress en onverwerkte emoties spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van PNEA.

De meeste mensen met een functioneel-neurologische stoornis zoals PNEA merken dat hun klachten binnen een paar maanden verdwijnen. Soms verdwijnen de symptomen zelfs binnen een dag. Bij een deel van de mensen blijven de klachten langer bestaan, waardoor aanvullende behandeling nodig kan zijn. Ook andere functioneel-neurologische problemen, zoals slaapproblemen door onregelmatige diensten, kunnen de duur van herstel beïnvloeden. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.

Bij aanhoudende klachten van PNEA kunnen een psycholoog of fysiotherapeut ingeschakeld worden. Een psycholoog biedt psychotherapie, zoals EMDR, om onderliggende psychische problemen of trauma’s te verwerken. Dit kan helpen om dissociatieve klachten te verminderen, en soms wordt medicatie voorgeschreven bij klachten die samenhangen met PNEA. De fysiotherapeut helpt je om het lichaam te leren bewegen en functioneren ondanks de klachten, bijvoorbeeld met gerichte oefeningen. Samen met de arts bespreek je welke behandeling het beste past bij jouw situatie. Lees meer over hoe psychotherapie werkt en hoe DoctorEve je kan helpen bij het vinden van de juiste zorgverlener.

Hoe weet ik of mijn aanvallen PNEA zijn en geen epilepsie?

Dit kun je samen met een arts onderzoeken; er wordt gekeken naar de aard van de klachten en soms aanvullende onderzoeken gedaan. PNEA ontstaat door een verstoring in de signaaloverdracht, niet door epileptische activiteit. De klachten lijken op epilepsie, maar hebben een andere oorzaak.

Kan PNEA vanzelf overgaan?

Ja, de meeste klachten van PNEA verdwijnen binnen een paar maanden, soms zelfs binnen een dag. Het is wel belangrijk om samen met een arts te bespreken hoe je hiermee omgaat. Soms is extra behandeling nodig als de klachten langer blijven bestaan.

Welke behandelingen zijn er voor PNEA?

Behandeling bestaat vaak uit psychotherapie zoals EMDR, fysiotherapie en soms medicatie. Samen met de arts bepaal je welke aanpak het beste past. Bij dissociatieve stoornissen kan een psycholoog of fysiotherapeut betrokken worden.

Is PNEA een psychische of een neurologische aandoening?

PNEA valt onder functioneel-neurologische stoornissen, waarbij psychische factoren een grote rol spelen. Er is geen schade aan het zenuwstelsel, maar wel een verstoring in de communicatie tussen hersenen en lichaam. Het is dus een combinatie van psychische en neurologische factoren.