Plotseling gewichtstoename door vocht wat nu

• Plotselinge gewichtstoename kan veroorzaakt worden door vochtophoping (oedeem) en is vaak géén puur vetprobleem.

• Belangrijke oorzaken zijn slecht werkende aderen, hartfalen en een te langzaam werkende schildklier.

• Behandeling is afhankelijk van de oorzaak: van drukverband en steunkousen tot medicijnen voor hartfalen of schildklierhormoon.

• Leefstijlmaatregelen zoals weinig zout eten, bewegen en afvallen zijn vaak onderdeel van de aanpak.

Als je plotseling zwaarder wordt en merkt dat vooral je enkels of onderbenen dikker zijn, kan het gaan om vochtophoping. Dit wordt oedeem genoemd. Bij hartfalen kun je daarnaast last krijgen van vermoeidheid en benauwdheid, naast de zwelling. Een te trage schildklier veroorzaakt soms ook gewichtstoename door vocht, waarbij je daarnaast vaak moe bent, het koud hebt en moeilijker naar het toilet kunt. Deze klachten verschillen dus van enkel extra vet, omdat het vooral om vocht en andere symptomen gaat.

Vocht vasthouden kan verschillende oorzaken hebben. Bij slecht werkende aderen lekt er vocht uit de bloedvaten, waardoor vooral de onderbenen en enkels dikker worden. Hartfalen zorgt voor een minder goede bloedcirculatie, waardoor het hart het bloed niet goed rondpompt en vocht zich ophoopt in je voeten of enkels. Een te langzaam werkende schildklier vertraagt je stofwisseling, en hierdoor kun je vocht vasthouden en in korte tijd zwaarder worden.

Ook hart- en vaatziekten en overgewicht kunnen samenhangen met problemen als oedeem. Wil je weten hoe overgewicht invloed heeft op andere organen, lees dan meer over non-alcoholische leververvetting (NAFLD).

Bij vochtophoping door slechte aderen helpt het om een drukverband om het onderbeen te laten aanbrengen. Dit vermindert de zwelling. Daarbij is het belangrijk om veel te lopen, zodat de kuitspieren het bloed terugpompen naar het hart. Is de zwelling weg, draag dan elastische steunkousen om te voorkomen dat het vocht terugkomt.

Bij hartfalen is het nodig om gezond te eten, vooral met weinig zout, regelmatig te bewegen en te streven naar een gezond gewicht. Overgewicht maakt hartfalen erger, dus afvallen is belangrijk. Ook diabetes type 2 en de rol van overgewicht kunnen bij vochtproblemen een rol spelen, omdat deze aandoeningen vaak samen voorkomen.

Neem contact op met je huisarts als je vochtophoping niet overgaat of snel erger wordt. De huisarts kan onderzoeken of er mogelijk hartfalen speelt en je zo nodig doorverwijzen naar een cardioloog. Als je klachten hebt die passen bij een te trage schildklier, zoals vermoeidheid, het koud hebben en moeilijke stoelgang, kan de huisarts bloedonderzoek aanvragen en zo nodig schildklierhormoon voorschrijven. Bij oedeem door slechte aderen kan de huisarts drukverband en daarna elastische steunkousen regelen. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.

Wat is het verschil tussen gewichtstoename door vocht en door vet?

Gewichtstoename door vocht is vaak plotseling en zit vooral in de benen of enkels, terwijl extra vet langzaam ontstaat en gelijkmatiger verdeeld is.

Welke klachten horen bij vocht vasthouden door hartfalen?

Typische klachten zijn dikke voeten of enkels, vermoeidheid en soms benauwdheid.

Helpen plaspillen bij alle vormen van vochtophoping?

Plaspillen werken vooral bij hartfalen, maar niet bij vochtophoping door slecht werkende aderen.

Kan gewichtstoename door een trage schildklier weer verdwijnen na behandeling?

Ja, als je schildklier weer beter werkt door het hormoonmedicijn kan het extra vocht en gewicht deels verdwijnen.