Onregelmatig ongesteld: oorzaken, uitleg en advies

• Meisjes worden meestal tussen hun 11e en 16e voor het eerst ongesteld.

• Plotseling meer of veel bloedverlies tijdens de menstruatie is een reden om naar de huisarts te gaan.

• Premenstrueel syndroom (PMS) kan je dagelijks leven flink beïnvloeden, maar leefstijl en begeleiding helpen vaak.

• Bij uitblijven van de menstruatie na je 16e met al enkele jaren borstontwikkeling volgt ziekenhuisonderzoek.

Een onregelmatige menstruatie betekent dat je menstruatie niet elke maand op hetzelfde moment komt, of dat de duur en hoeveelheid bloedverlies wisselen. Meisjes worden meestal voor het eerst ongesteld tussen hun 11e en 16e jaar. Het is normaal dat je cyclus in het begin nog niet regelmatig is.

Als je 16 bent, al een paar jaar borsten hebt en nog nooit ongesteld bent geweest, dan is dat een reden om verder onderzoek te laten doen in het ziekenhuis. Dit onderzoek kijkt of er een medische oorzaak is voor het uitblijven van je menstruatie. Ook bij andere opvallende klachten kan extra onderzoek nodig zijn.

Onregelmatig ongesteld zijn kan veel verschillende oorzaken hebben. Premenstrueel syndroom (PMS) is daar één van: je merkt dan elke maand lichamelijke en psychische klachten vóór je menstruatie begint. Die klachten kunnen zo heftig zijn dat dagelijkse dingen zoals school, werk of sociale afspraken lastig worden.

Veel bloedverlies tijdens de menstruatie kun je herkennen aan doorlekken of het verliezen van grote klonten bloed. Dit kan soms plotseling erger worden en dan is het belangrijk om alert te zijn. Vooral als je naast veel bloedverlies ook merkt dat je snel moe bent, is dat een signaal dat er meer aan de hand kan zijn.

Er zijn ook situaties waarin je menstruatie tijdelijk van slag raakt, bijvoorbeeld door stress, gewichtsveranderingen of intensief sporten. Meer uitleg over hoe leefstijl je gezondheid beïnvloedt, lees je in het artikel over leefstijlinterventies bij diabetes type 2.

Je hebt zelf best veel invloed op hoe je je voelt rondom je menstruatie, zeker bij PMS. Gezond eten, genoeg bewegen en goed slapen zorgen er meestal voor dat je klachten minder worden. Ook is het slim om in de dagen voor je menstruatie stress zoveel mogelijk te vermijden.

• Eet op vaste tijden en kies voor vezelrijke voeding.

• Ga dagelijks minstens een half uur wandelen of doe aan een sport die je leuk vindt.

• Zorg voor een vast slaapritme, ook in het weekend.

• Plan rustmomenten en probeer ontspanningsoefeningen als je merkt dat je gespannen raakt.

Soms helpt het om een menstruatiedagboek bij te houden. Je ziet dan beter wanneer klachten ontstaan en of er patronen zijn.

Sommige klachten vragen om meer aandacht. Plotseling meer bloedverlies tijdens je menstruatie of veel bloedverlies in combinatie met snel moe zijn zijn redenen om een afspraak bij de huisarts te maken. De huisarts kijkt of er lichamelijk iets aan de hand is, zoals bloedarmoede of een hormonale stoornis.

Als PMS je zo beïnvloedt dat school, werk of sociale contacten lastig worden, kan praten met de praktijkondersteuner van de huisarts of een psycholoog veel betekenen. Zij helpen je omgaan met de klachten en kunnen samen met jou bekijken welke aanpak het beste werkt. In sommige gevallen kan de huisarts ook de pil voorschrijven om je hormoonbalans rustiger te maken en klachten te verminderen.

Heb je het gevoel dat je klachten niet serieus worden genomen of twijfel je tussen verschillende zorgverleners? Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie. Als je ook last hebt van andere klachten zoals vermoeidheid, kan het nuttig zijn om te lezen hoe leefstijl je energie beïnvloedt.

Wanneer moet ik naar de huisarts als mijn menstruatie onregelmatig is?

Je moet naar de huisarts als je plotseling meer bloedverlies hebt, veel bloed verliest en daarbij snel moe bent, of als je na je 16e nog nooit ongesteld bent geweest ondanks borstontwikkeling. Ook bij klachten die je dagelijks leven ernstig verstoren is het verstandig hulp te zoeken.

Wat kan ik zelf doen om mijn menstruatie regelmatiger te maken?

Gezond eten, regelmatig bewegen, goed slapen en weinig stress helpen vaak om je cyclus stabieler te maken. Houd je cyclus bij om veranderingen en patronen te ontdekken.

Is veel bloedverlies tijdens de menstruatie gevaarlijk?

Veel bloedverlies kan gevaarlijk zijn, vooral als je ook snel moe wordt. Dit kan wijzen op bloedarmoede of een andere medische oorzaak en moet door de huisarts worden onderzocht.