Littekens en mobiliteit stimuleren

• Hypertrofische littekens en keloïden kunnen pijn, jeuk of een trekkend gevoel geven.

• Niet elk litteken geneest zonder klachten: soms is specialistische behandeling nodig.

• Bij grote of diepe wonden is hechten of lijmen door een arts belangrijk voor goed herstel.

• Een wond met vuil kan extra risico geven en soms is een tetanusprik nodig.

Na een wond kun je verschillende soorten littekens krijgen. Hypertrofische littekens zijn dikke, rode littekens die precies op de plek van de wond ontstaan en vaak klachten als pijn, jeuk of een prikkend gevoel geven. Keloïden zijn nog opvallender: deze littekens groeien buiten de oorspronkelijke wond en kunnen erg hinderlijk zijn.

Bij beide soorten littekens kun je last hebben van een trekkend of strak gevoel in de huid. Dit kan je dagelijks leven beïnvloeden, vooral als het litteken op een bewegend lichaamsdeel zit. Soms zijn de klachten zo vervelend dat extra behandeling nodig is.

Als een litteken niet goed geneest, kan het stug en dik blijven, waardoor bewegen moeilijk wordt. Vooral rondom gewrichten of op plekken die veel moeten bewegen, kan een litteken het strekken of buigen beperken. Door het gebied voorzichtig te blijven bewegen, voorkom je dat het littekenweefsel te stijf wordt en kun je beperkingen verminderen.

Mobiliteit stimuleren kan bijvoorbeeld door regelmatig lichte oefeningen te doen, zoals het rustig bewegen van de aangedane vinger, arm of knie. Heb je veel last van stijfheid, dan kan een specialistisch onderzoek in het ziekenhuis uitwijzen welke behandeling geschikt is. Bij het onderwerp stijf gevoel in de rug lees je meer over mobiliseren van stug weefsel.

Afhankelijk van het type litteken en je klachten zijn er verschillende behandelmogelijkheden. Bij dikke of pijnlijke littekens kan een arts bijvoorbeeld siliconengel, massage of soms injecties adviseren. Bij diepe of grote wonden is het belangrijk deze zo snel mogelijk te laten hechten of lijmen door een arts, zodat het litteken netjes kan genezen.

• Spoel een wond goed uit met lauw kraanwater, zodat vuil en bacteriën worden verwijderd.

• Druk een bloedende wond dicht tot het bloeden stopt.

• Dek de wond altijd af met een schone doek of een steriel verband.

• Bij wonden met aarde, straatvuil of mest kan een tetanusprik noodzakelijk zijn.

Sommige littekens ontstaan juist bij mensen met een verhoogde kans op stijfheid, bijvoorbeeld bij overgewicht. Ook artroseklachten door overgewicht kunnen samenhangen met bewegingsproblemen.

Heb je last van pijn, jeuk of een trekkend gevoel door een litteken, dan kan het zinvol zijn om een specialist te raadplegen. In het ziekenhuis kan een dermatoloog, plastisch chirurg of wondverpleegkundige onderzoeken welk type litteken je hebt en welke behandeling het beste voor jou is. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn bij hypertrofische of keloïdale littekens die niet verbeteren met zelfzorg.

Soms zijn er aanvullende behandelingen zoals littekenmassage of speciale pleisters nodig om de huid soepeler te maken. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie.

Wanneer moet ik met een litteken naar de dokter?

Ga naar de dokter als je litteken klachten geeft zoals pijn, jeuk, roodheid, dikte of als het blijft groeien. Ook als het bewegen moeilijk gaat door het litteken, is medisch advies belangrijk.

Wat is het verschil tussen een hypertrofisch litteken en een keloïd?

Een hypertrofisch litteken is dik en rood, maar blijft binnen de grenzen van de wond. Een keloïd groeit juist buiten de oorspronkelijke wond en wordt groter dan het letsel zelf.

Kan ik zelf iets doen om mijn litteken soepeler te maken?

Ja, je kunt regelmatig voorzichtig bewegen en eventueel littekenmassage toepassen na overleg met je arts. Ook het soepel houden van de huid met speciale crèmes kan helpen.

Heb ik altijd een tetanusprik nodig bij een wond?

Nee, alleen bij wonden met aarde, straatvuil of mest, of als je vaccinatiestatus niet op orde is, is een tetanusprik nodig. Overleg bij twijfel met een arts.