Dermatitis herpetiformis: herkenning, behandeling en leven met deze huidziekte

• Dermatitis herpetiformis is een chronische, jeukende huidziekte door glutenovergevoeligheid.

• Strikt glutenvrij eten is de belangrijkste behandeling; dapson kan snel klachten verlichten.

• De diagnose wordt gesteld met huidbiopsie en bloedonderzoek naar antistoffen.

• Leven met deze aandoening vraagt om aanpassing van je dieet en regelmatige controles.

Dermatitis herpetiformis is een chronische huidziekte die ontstaat door een overgevoeligheid voor gluten. Mensen die deze aandoening hebben, zijn vaak ook bekend met coeliakie (glutenintolerantie), waardoor gluten uit het dieet moeten worden vermeden. De ziekte is niet besmettelijk, dus je kunt anderen niet aansteken. Het komt vooral voor bij mensen van Noord-Europese afkomst en begint meestal tussen de 20 en 40 jaar. Ook andere auto-immuunziekten kunnen in deze groep vaker voorkomen, zoals hart- en vaatziekten bij overgewicht.

De klachten van dermatitis herpetiformis zijn vaak duidelijk aanwezig. Je merkt meestal een hevige jeuk en branderigheid op, samen met kleine blaasjes of rode bultjes. Deze plekken bevinden zich vooral op je ellebogen, knieën, billen, rug en hoofdhuid. Door het krabben aan de jeukende huid ontstaan er soms korstjes of wondjes. Dit kan erg vervelend zijn en invloed hebben op je dagelijks leven.

Om er zeker van te zijn dat je dermatitis herpetiformis hebt, zijn er twee onderzoeken nodig. Een arts zal een klein stukje huid wegnemen voor een huidbiopsie, waarbij met directe immunofluorescentie wordt gekeken naar typische antistoffen in de huid. Daarnaast wordt bloedonderzoek gedaan naar antistoffen tegen transglutaminase, die vaak verhoogd zijn bij deze ziekte. Zo wordt de diagnose betrouwbaar gesteld en kun je snel starten met behandeling.

De beste behandeling bij dermatitis herpetiformis is een strikt glutenvrij dieet, meestal voor de rest van je leven. Veel mensen merken dat hun huidklachten verdwijnen binnen enkele maanden tot jaren nadat zij gestart zijn met het dieet. Soms is extra hulp nodig om de jeuk en uitslag snel te verminderen: dapson is een medicijn dat daar goed bij kan helpen. Het kan echter bijwerkingen geven zoals bloedarmoede en leverproblemen, dus bloedcontroles zijn noodzakelijk tijdens het gebruik.

Naast je dermatoloog is het verstandig om regelmatig een diëtist te bezoeken die gespecialiseerd is in coeliakie. Deze helpt je om een volledig glutenvrij dieet vol te houden en voedingsfouten te voorkomen. Ook bij andere auto-immuunziekten, zoals non-alcoholische leververvetting, is goede begeleiding door een specialist belangrijk.

Leven met dermatitis herpetiformis vraagt om veel aandacht voor wat je eet. Je moet niet alleen alle producten met gluten vermijden, maar ook goed letten op verborgen gluten in bewerkte voedingsmiddelen. Dit kan in het begin lastig zijn, maar met ondersteuning van een ervaren diëtist raak je snel vertrouwd met glutenvrije keuzes. Als je de ziekte niet behandelt, kunnen er blijvende huidbeschadigingen ontstaan en loop je meer risico op andere auto-immuunziekten, net als bij leefstijlinterventies bij diabetes type 2 waar voeding ook een grote rol speelt.

Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie, zodat je snel de juiste hulp vindt.

Is dermatitis herpetiformis hetzelfde als coeliakie?

Nee, dermatitis herpetiformis is niet hetzelfde als coeliakie, maar ze zijn wel nauw verwant. Beide worden veroorzaakt door een overgevoeligheid voor gluten. Mensen met dermatitis herpetiformis hebben vaak ook coeliakie.

Hoe snel verdwijnen de klachten na starten met een glutenvrij dieet?

Bij veel mensen verdwijnen de huidklachten binnen enkele maanden tot jaren na het starten van een strikt glutenvrij dieet. Dit kan per persoon verschillen. Soms is in het begin extra medicatie nodig.

Is dapson altijd nodig of kan het dieet voldoende zijn?

Dapson is niet altijd nodig; bij sommige mensen verdwijnen de klachten volledig door een glutenvrij dieet. Dapson wordt vooral gebruikt als snelle verlichting wenselijk is. Gebruik van dapson vereist wel regelmatige bloedcontrole.

Kan dermatitis herpetiformis vanzelf overgaan?

Dermatitis herpetiformis verdwijnt meestal niet vanzelf zonder behandeling. Alleen door een strikt glutenvrij dieet kun je de klachten onder controle krijgen. Onbehandeld kan de ziekte blijven bestaan en zelfs verergeren.